Nevşehir Mihrapları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet PINAR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Celil ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Nevşehir il sınırlarında bulunan, Beylikler ve Osmanlı dönemlerinde inşa edilmiş olan camilerde bulunan mihraplardan oluşmaktadır. Nevşehir'de yer alan Beylikler ve Osmanlı dönemlerine ait camilerde bulunan mihraplar üzerine detaylı bir çalışma henüz yapılmamıştır. Bu çalışmada, Beylikler ve Osmanlı dönemlerinde Nevşehir'de ve ilçelerindeki camilerde bulunan mihrapların tarihçeleri, bugünkü durumları, süsleme ve kompozisyon özellikleri açısından bir bütünlük içerisinde incelenmiştir.Tez: giriş, katalog, değerlendirme ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. İncelenen mihraplardan 32 adedi camilerde 1 adedi ise mescitte yer almaktadır.Birinci bölümde; konunun kapsamı, amacı ve önemi, araştırma yöntemi, konuyla ilgili kaynakların değerlendirmesi, mihrabın doğuşu ve dini mimarideki yeri ve mihrap elemanları ele alınmıştır.İkinci bölüm; tezin katalogunu oluşturmaktadır. Bu bölümde mihraplar kronolojik olarak bütün yönleriyle ele alınarak sırasıyla mihrabın yeri, yapıdaki yeri, malzemesi, tekniği, boyutu ele alınmış ve elemanlar başlığı altında, tepelik, çerçeve ve kenar bordürleri, alınlık, köşelik, kemer, mihrap nişi, kavsara, nişin alt kısmı, sütunce ve oturtmalık başlıkları altında ele alınarak kapsamlı olarak mihrap tanımlanmıştır.Üçüncü bölümde; Nevşehir il sınırlarında bulunan Beylikler ve Osmanlı dönemlerinde inşa edilmiş olan camilerde bulunan mihrapların yeri ve yapıda ki konumu, malzeme, teknik, mihrap elamanları ve süsleme başlıkları altında ele alınarak değerlendirilmiştir. Mihrapların yapıda ki yeri ve konumu başlığı altında; taş, alçı ve ahşap malzemeler ile bunların yapım teknikleri üzerinde örnekler verilerek durulmuştur. Mihrap elamanları; tepelik, Çevre ve kenar bordürleri, köşelik, kavsara, niş, sütunce ve oturtmalık alt başlıkları altında örnekleriyle ele alınarak bütün yönleriyle değerlendirilmiştir. Süsleme başlığı altında da mihraplarda görülen süslemeler, bitkisel, geometrik, yazı, mukarnas ve kalemişi başlıkları altında ayrıntılı olarak ele alınarak incelenmiştir.Dördüncü bölümde ise incelenen mihrapların tasarım, süsleme ve tespit edilen diğer tüm özellikleri ile ilgili bulgular ortaya konulmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Mihrap, Niş, Kavsara, Sütünce, Bordür.