Hileli Finansal Raporlamanın Engellenmesinde Kurumsal Yönetim ve Dış Denetimin Rolü: Türkiye’deki Denetim Firmalarına Yönelik Bir Araştırma


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ergün Küçük

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Şaban UZAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın konusu; Hileli Finansal Raporlama (HFR)'nın oluşumu, doğurduğu sorunlar ve HFR'nin engellenmesi (önleme ve ortaya çıkarma) sürecinde ilgili kurumsal yönetim unsurlarının (denetim komitesi ve dış denetim gibi) etkileşimini kapsamaktadır. Çalışmanın amacı ise; şirket içindeki ve dışındaki kurumsal yönetim unsurlarının sağlıklı bir etkileşim yoluyla HFR riskini azaltıp azaltamayacağını incelemektir.Çalışmada öncelikle konuyla ilgili bazı temel kavramlara değinilmiş, daha sonra da HFR'nin oluşumu ve doğurduğu sorunlar incelenmiştir. Çalışmanın ikinci ve üçüncü bölümlerinde ilgili kurumsal yönetim unsurlarının HFR'nin engellenmesi sürecindeki rolleri ve bunların eş güdümlü olarak ne tür faaliyetlerde bulunabilecekleri ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise ağırlıklı olarak ikinci bölümde yer alan ampirik bulguların Türkiye örneğinde ne kadar geçerli olduğu denetim firmalarına yönelik bir anketle sınanmıştır.Elde edilen bulgular HFR riskinin azaltılmasında etkin bir kurumsal yapının önemli olduğunu göstermektedir. Etkin bir kurumsal yapının oluşturulabilmesi için söz konusu unsurlar arasında sağlıklı bir etkileşimin kurulması gerekmektedir. Diğer taraftan kurumsal yapının etkinliği önemli ölçüde bu yapıyı oluşturan unsurların (denetim komitesi ve dış denetim gibi) etkinliğine bağlıdır. Türkiye'deki dış denetçilere uygulanan anket sonucu elde edilen bulgular yabancı literatür sonuçlarıyla büyük ölçüde uyumludur ve kurumsal yönetim unsurlarına ait bazı özelliklerin HFR riskini azalttığını ortaya koymaktadır. Buna göre; yönetim kurulu, denetim komitesi, iç ve dış denetim gibi ilişkili kurumsal yönetim unsurlarının bağımsızlık dereceleri artırılmalıdır. Ayrıca söz konusu tarafların finansal bilgi, tecrübe, gerekli gayreti gösterme ve çift yönlü iletişim düzeyleri de yükseltilmelidir. Yönetimin dürüstlüğüyle desteklenmek şartıyla, HFR'ye karşı alınan tavrın iletişim kanalları ve oluşturulan yazılı dokümanlar yoluyla işletme bütününe aktarılması ve güçlü bir iç kontrol yapısının oluşturulması da HFR riskini azaltan önlemler arasındadır.