Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Oktay Musa KAYIRGA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Fatih ALTUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yığma yapılar, doğal veya yapay duvar malzemelerinin bağlayıcı bir harç ile birleştirilmesi ile oluşturulan taşıyıcı sistemlerle yatay ve düşey yük taşıyan yapılardır. Belli oranda doğrusal olmayan davranış gösterse de, depreme dayanımı açısından istenilen sünek davranıştan yoksun olan yığma yapılar deprem gibi doğal afetler karşısında ya ağır hasar görmekte ya da yıkılarak can ve mal kaybına sebep olmaktadır. Yüzölçümünün büyük bir bölümü deprem kuşağında yer alan ve yapı stoğunun önemli bir oranı yığma yapı olan Ülkemizde, yığma yapıların deprem davranışının bilinmesi, can ve mal kaybını azaltma yolunda önemli sayılabilecek adımlar atılmasına yardımcı olacaktır., Bu amaçla, malzeme özellikleri ve yapı davranışlarının incelemesi için iki aşamalı deneysel çalışmalar yürütülmüştür. Malzeme deneylerinde harç, blok ve duvar parçası deneyleri yapılmıştır. Yapı deneyleri kapsamında ise 3x3x3 m boyutlarında, tek katlı, tek açıklıklı, 1/1 ölçekli, farklı duvar boşluklarına sahip üç adet yığma yapı modeli tersinir yatay yük etkisine tabi tutulmuştur. Deneysel çalışmaların her bir döngüsünde, uygulanan yük ile deplasman değerleri bilgisayar vasıtasıyla kayıt altına alınmış; yapıda meydana gelen hasar durumu gözlemlenerek yapı üzerinde işaretlenmiştir. Analitik çalışmalar kapsamında, deneysel çalışmalarda olduğu gibi, malzeme ve yapı analizi olmak üzere iki aşamalı çalışma yürütülmüştür. Malzeme analizlerinde, deneysel çalışmaları yapılan harç, blok, duvar parçası; yapı analizleri aşamasında ise, üç farklı yığma yapı planı sonlu elemanlar yönteminin kullanıldığı farklı model ve programlar vasıtasıyla analiz edilmiştir. Tez çalışması kapsamında, kullanılan malzemelerin analitik çalışmalar için de gerekli olan mekanik özellikleri deneysel olarak incelenmiş, yapıştırıcı harç basınç dayanımı 4,80 MPa, duvar malzemesi basınç dayanımı 5,61 MPa; duvar parçası basınç dayanımı 3,53 MPa, diyagonal basınç dayanımı 0,17 MPa, elastisite modülü 1200 MPa olarak bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar literatür ve yönetmelikler kapsamında değerlendirilmiştir. Bu malzemeler ile oluşturulan farklı boşluk oranlarına sahip yığma yapı modelleri yatay yük etkisi altında deneysel olarak incelenmiştir. Yapılan deneylerde yapıların maksimum yükün %77'sine kadar doğrusal davranış gösterdiği, maksimum yükün %88 oranında hasar oluşumlarının başladığı ve yapının doğrusal davranıştan uzaklaştığı, maksimum yük sonrası açılan-kapanan çatlaklarla göçme öncesi konuma ulaştığı görülmüştür. Yapı davranışı, hasar gelişimi ve hasar kriterleri yığma yapı davranışı açısından değerlendirilmiştir. Analiz çalışmalarında makro modelleme tekniği kullanılmıştır. Yapılan analizlerde yığma yapının doğrusal olmayan davranışı için farklı yaklaşımlar sunulmuştur. Deneysel ve analitik çalışmalarda elde edilen veriler yığma yapıların deprem davranışı açısından değerlendirilmiş ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yığma yapı, deprem davranışı, tersinir yük, makro modelleme, eşdeğer çubuk yöntemi