FİNANSAL RİSK ANALİZİNİN 5D BIM SİSTEMİNE ENTEGRASYONU VE FİNANSAL RİSK DESTEKLİ BIM OPTİMİZASYONU


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ergi Kahraman

Danışman: Savaş Bayram

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnşaat sektöründe gerçekleştirilmesi planlanan projelerin maliyet tahminleri; tasarım ve metraj hataları ile yapım aşamasında karşılaşılacak ekonomik değişimlere karşı hassastır. Son yıllarda gelişmiş ülkeler, inşaat sektörünün artan gereksinimlerini karşılamak amacıyla Yapı Bilgi Modellemesi (YBM)- Building Information Modeling (BIM) teknolojisi kullanımını zorunlu hale getirerek yüklenici firmaların başarı oranlarını arttırmayı hedeflemektedirler. Yüklenici firmalar açısından başarı ise ilk olarak yoğun rekabet ortamında ihalenin kazanılması; daha sonra projenin amaç ve hedeflerini planlanan zaman ve bütçe dâhilinde gerçekleştirilmesi olarak görülmektedir. Mevcut tez çalışması, bu kriterlere modern ve yenilikçi teknolojik unsurlardan faydalanılarak ulaşılabilmesi için, 5D BIM sisteminin finansal risk yönetimi çerçevesinde nasıl optimize edileceğini göstermektedir. Bu tez çalışmasında öncelikle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında ihalesi gerçekleştirilen örnek bir inşaat projesi üzerinden 3D, 4D ve 5D BIM modelleri oluşturulup metraj, proje süresi ve yaklaşık maliyet verileri elde edilmiştir. Sonrasında ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın "yaklaşık maliyet, TÜİK İnşaat Maliyet Endeksi (İME) ve değişim oranına bağlı olarak güncellenebilir" kararından yararlanılarak, yüklenici firmaların ihale teklif fiyatlarını belirleyebilmeleri amacıyla İME tahmin değerleri Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ve Döviz Kuru (ABD Doları) faktörleri ile bağlantılı olarak çok değişkenli zaman serisi tahmin yöntemlerinden biri olan Vektör Otoregresyon (VAR) metodu kullanılarak makine öğrenmesi yardımıyla tahmin edilmiştir. Elde edilen veriler, niceliksel risk analizi yöntemlerinden Monte Carlo simülasyonundan faydalanılarak riskli maliyet tahminlerinin hesaplanmasında kullanılmıştır. Sonuçlar, 5D BIM yöntemi ile finansal risk yönetim metodolojisinin birlikte kullanılmasıyla elde edilecek inşaat maliyet tahminlerinin, ihale paydaşlarının yararına olacağını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: İnşaat sektörü, Finansal risk, 3B YBM, 4B YBM, 5B YBM, Monte Carlo Simülasyonu, Python, Primavera Risk Analizi