Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İbrahim Ünal
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Vehbi GÜNEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, önemli bir akut faz (AFP) proteini olan Haptoglobin'in (Hp) koyunların karaciğer yağlanmalarında bir belirteç olarak kullanımının belirlemesi amaçlandı. Bu amaçla normal vücut kondisyon skoru'na (VKS) sahip, ortalama canlı ağırlıkları 65±5.7 kg olan koyunlar bu çalışmaya dahil edildi. Kapalı bir ağılda beslenen 300 baslık bir sürüden 25 adet gebe koyunun verileri çalışmada kullanıldı. Bu koyunlardan, doğumdan yaklaşık 3 hafta önce (prepartum) ve doğum sonrası (postpartum) 3 hafta süresince haftada bir kez olmak üzere gerekli kan örnekleri alındı ve fiziksel muayene bulguları belirlendi. Biyokimya, hematoloji ve Hp analizleri yapıldı. Süt kesiminden sonra 4 koyunun nekropsileri yapılarak karaciğer örneklerinde histopatolojik analizler yapıldı. Buna göre, ortalama Hemoglobin (Hb), Hematokrit (PCV) ve total eritrosit (RBC) değerlerinin özellikle doğum sonrası 2. ve 3. haftalarda doğum öncesine göre istatistiksel olarak önemli oranda (p<0,05) azalma eğiliminde olduğu belirlendi. Ortalama total lökosit (WBC) değerlerinin, ilk değerden itibaren giderek artış gösterdiği belirlendi. Ortalama Glikoz sonuçlarının ise doğum sonrasında artış gösterip, daha sonra istatistiksel olarak anlamlı oranda (p<0.05) tedrici bir azalma gösterdiği belirlendi. Ortalama Trigliserit değerlerinde, doğum sonrasında artış belirlendi. Doğum sonrası ortalama Aspartat amino transferaz (AST) ve Alkalen fosfataz (ALP) değerlerinin doğum öncesi alınan verilere göre istatistiksel açıdan önemli oranda daha yüksek olduğu belirlendi. Ortalama kalsiyum (Ca) değerleri doğumdan sonra önemli oranda düşüktü. Haptoglobin sonuçlarının özellikle doğumdan 1 hafta önce alınan ortalama değerin, hem doğum öncesi hem de doğum sonrası düzeylerden istatistiksel açıdan önemli oranda yüksek olduğu belirlendi. Doğum sonrası her üç örnekleme döneminde alınan verilerin de doğum öncesi ilk iki ortalama Hp değerinden önemli oranda daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Örnekleme zamanlarındaki ortalama Hp düzeyleri sırasıyla; 2.68±0.44 mmol/L; 1.82±0.23 mmol/L; 1.86±0.26 mmol/L; 2.57±0.50 mmol/L; 2.18±0.57 mmol/L; 2.08±0.20 mmol/L; 2.04±0.38 mmol/L idi. Karaciğer histopatoloji sonuçlarına göre; hafif dereceli nekroz, Kuppfer hücre aktivasyonu, hiperemi gibi bulgular ön plana çıkmış, fakat herhangi bir trigliserid birikimine rastlanmamıştır. Sonuçta koyunlarda geç prepartum ve erken postpartum dönemlerde; temel hematolojik ve biyokimyasal parametrelerde önemli değişikliklerin oluşabileceği belirlenmiştir. Haptoglobin düzeylerinde oluşan doğumdan hemen önceki artışların karaciğer yağlanmalarından bağımsız da oluşabileceği, doğumla ilgili diğer nörohormonal mekanizmaların ve doğum sürecinde gelişen stres faktörünün göz önüne alınmasının zorunlu olduğu kanısına varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Haptoglobin, gebelik, karaciğer yağlanması, koyun