ARAZİ KULLANIM DEĞİŞİMİNİN İKLİME OLAN ETKİLERİNİN MODELLENMESİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ümran Köylü
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Abdurrahman EYMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İklim ve meteorolojik değişiklik konuları son yıllarda güncelliğini korumakta ve bu konuların önemi artarak insan yaşamının her safhasında etkilerini göstermektedir. İklim ve meteorolojik değişkenlerdeki değişimin sebeplerinden en önemlisi insan faktörüdür. Yeryüzünün doğal arazi örtüsü insan faaliyetlerinden nasibini almakta ve yıllar içerisinde büyük değişiklere maruz kalmaktadır. Bu tez kapsamında Kayseri ili sınırları içerisinde kurulan Yamula Barajı ile havza alanında meydana gelen arazi kullanım değişimi belirlenerek bu bölgede ve çevresindeki meteorolojik parametrelerin değişimlerinin modellenmesi amaçlanmıştır. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yöntem ve teknikleri, havza alanlarındaki söz konusu değişimlerin hızlı bir şekilde ortaya çıkartılıp değerlendirilmesinde önemli bir araçtır. İklim değişikliği ile ilgili problemlerin çözümünde kullanılan CBS'de sürdürülebilir bir gelişme sağlayabilmek için veri setleri arasında iyi bir uygunluk gerekmektedir. Bu amaçla çalışma alanı olarak seçilen Yamula Barajında bölgeye ait Sayısal Yükseklik Modeli (SYM) kullanılarak akarsu ağları belirlenmiş ardından bu akarsu ağları yardımıyla havza ve alt havza alanları hesaplanmıştır. Havzanın yıllara ait arazi kullanım değişimleri hesaplanmıştır ve arazi kullanım haritaları elde edilmiştir. Arazi kullanım, arazi kullanım kabiliyeti, hidrolojik toprak grubu veri setleri yardımıyla Soil Conservation Service Curve Number (SCS-CN) tekniği kullanılarak alt havzalara ait eğri numaraları tespit edilerek akış hesabı gerçekleştirilmiştir. Havza çevresindeki meteoroloji istasyonlarına ait meteorolojik değişkenlerin 30 yıllık değerleri temin edilip Mann Kendall Rank testi yardımıyla trend analizi yapılmış ve trendin gücünü tespit için Theil-Sen Slope tekniği kullanılmıştır. Bölgeye ait meteorolojik değişkenlerde istatistiki anlamlı trendlerin varlığı tespit edilmiştir. Bu anlamlı trendlerin varlığı arazi yüzeyi değişimleri ve iklim değişikliği nedeniyle gelecekte de hızla devam edeceği tahmin edilmiştir.