İlköğretim matematik öğretmen adaylarının katı cisimler ile ilgili kavram tanımı ve kavram imajlarının fenomenografik yaklaşımla incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Emre YILMAZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Danyal SOYBAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı; ilköğretim matematik öğretmen adaylarının katı cisimler (prizma, piramit, koni, silindir ve küre) ile ilgili kavram tanımı ve kavram imajlarını belirlemektir. Araştırma nitel araştırma türlerinden fenomenoloji çalışmasıdır. Çalışma grubu 2014-2015 eğitim öğretim yılında bir devlet üniversitesinin ilköğretim anabilim dalı matematik eğitimi bilim dalında lisans öğrenimi görmekte olan 2. sınıf öğrencilerinden seçilen 6 kişiden oluşmaktadır. Araştırmaya katılan öğretmen adayları ikisi iyi, ikisi orta ve ikisi zayıf düzeyde olmak üzere geometri başarı testi yardımıyla seçilmiştir. Öğretmen adayları çalışmaya gönüllü olarak katılmışlardır. Veriler görüşmeler, yazılı dokümanlar ve gözlemler sonucunda elde edilmiştir. Ayrıca görüşmelerde katılımcılardan daha önceden hazırlanan geometrik cisim modellerini sesli düşünme metodu ile isimlendirmeleri istenmiş ve ek veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Verilerin analizi için nitel araştırmalarda sıkça kullanılan içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Öğretmen adaylarından elde edilen veriler fenomenografik yöntemle kategorilere ayrılarak yorumlanmıştır. Elde edilen veriler literatür ışığında kavram tanımları ve kavram imajları esas alınarak analiz edilmiştir. Verilerden elde edilen bulgulara göre öğretmen adayları katı cisimleri formal tanımlarından çok belirli özellikleri ile tanımlamaktadır. Katılımcıları geçmiş öğrenim yaşantılarında sıkça karşılaştıkları modeller kavram imajlarında etkili olmakta, bazı modeller kavramın yerine kullanılmaktadır. Öğretmen adayları yeterli bilgi sahibi olmadıkları kavramların hacim ve alan hesabında zorlanmakta, belirli yanılgılar geliştirmektedir. Ayrıca katılımcılar imajlarının temellendiği öğelerle ilişkili olarak belirli kavram yanılgılarına da sahip olabilmektedir. Araştırmanın son bölümünde eğitimcilere ve araştırmacılara yönelik önerilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Katı Cisimler, Prizma, Piramit, Koni, Silindir, Küre, Kavram Tanımı, Kavram İmajı