Kıbrıslı âşık Kenzî divanı giriş – gramer – gramatikal dizin

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, AVRASYA ARAŞTIRMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAMZE KUTUP

Danışman: GÖKÇE YÜKSELEN PELER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kıbrıslı Âşık Kenzî, 1796 yılında Kıbrıs'ın Lefkoşa şehrinde dünyaya gelen fakat küçük yaşta doğduğu topraklardan ayrılarak Anadolu'ya geçen, özellikle güney ve batı Anadolu'yu, Balkanları dolaşarak Bektaşi tekkelerinde kendini yetiştiren bir saz şairidir. Evliliği dolayısıyla Edirne'ye yerleşmiş ve 1839'da burada ölmüştür. Kıbrıslı Âşık Kenzî'nin her ne kadar Edirne'yi ikinci bir yurt olarak kabul etse de, orada da sürekli kalmadığı, Türk-Yunan savaşlarına katıldığı, Mesolongi ve Atina çarpışmalarını anlatan üç destan yazdığı, ayrıca 1833'te Kıbrıs'ta çıkan isyanı Kıbrıs Destanı'nda ele aldığı bilinmektedir. Âşık Kenzî, klasik edebiyat ve âşık edebiyatı alanında eserler verirken, dinî-tasavvufi Türk edebiyatı alanında da eserler vermiştir. Âşık Kenzî'ye dair en güvenilir ve önemli bilgilerin bir bölümü Kıbrıslı araştırmacı Harid Fedai'nin çalışmalarından biri olan Kıbrıslı Âşık Kenzȋ Divanı'ndan edinilmektedir. Bu eser, üç cilt hâlinde yayımlanmıştır. Divan için temel alınan defter, Âşık Kenzî'nin kabrinin de bulunduğu Edirne'dedir. Edirne İl Halk Kütüphanesi Yazma Eserler Bölümünde 2203 numara ile kayıtlı Divân-ı Kenzî-i Kıbrısî, aslında, şaire ait mürettep bir divan değildir. Şüphesiz Kenzî, bir "divan" oluşturma çabasında olmuşsa da, ömrü kâfi gelmemiştir. Bu tez çalışmasının, Harid Fedai'nin üç cilt olarak bir araya getirdiği Kıbrıslı Âşık Kenzȋ Divanı esas alınarak üç ana bölümden oluşması hedeflenmektedir. Birinci bölümde şairin hayatı ve şiirleri hakkında bilgiler verilecektir. İkinci bölümde Kıbrıslı Âşık Kenzȋ Divanı'nın ses ve şekil bilgisi hazırlanacaktır. Üçüncü bölümde ise gramatikal dizin oluşturulacaktır.