Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE TÜFEKÇİ
Danışman: Vehbi Güneş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Buzağılarda neonatal sepsis olgusu, yüksek prevalans ve yüksek mortalite oranları ile ciddi ekonomik kayıplara neden olur. Buzağı sepsisinde, destekleyici bakım ve tedavi uygulamalarındaki ortak bir görüşün bulunmaması nedeniyle hayvancılık sektörünün en önemli sorunlarından biri olmaya devam etmektedir. Bu tez çalışmasında, buzağılarda E. coli etkenine bağlı şekillenen SIRS, sepsis ve septik şok durumlarında, insan hekimliğinde çeşitli enfeksiyöz hastalıkların şiddetinin belirlenmesi amacıyla kullanılan bir biyobelirteç olan serum Endocan düzeylerindeki değişimler araştırıldı. Buzağı SIRS, sepsis ve septik şok olgularında Endocanın teşhis ve prognoz üzerindeki etkinliğinin ortaya konulması çalışmanın başlıca amacı olarak planlandı. Ayrıca, Endocanın diğer proinflamatuar sitokinler (IL-1β, IL-6 ve TNF-α) ve akut faz proteinleri (Serum Amiloid A ve Haptoglobin) arasındaki ilişkiler de araştırıldı. Araştırma materyalini, her grupta 8'er adet olmak üzere, farklı ırk ve cinsiyette, 0-7 günlük yaş aralığında olan toplam 32 adet buzağı oluşturdu. ERÜ Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi buzağı ünitesine getirilen hasta buzağılar yalnız E. coli etkeninin neden olduğu ishale bağlı olarak şekillenen SIRS grubu, sepsis grubu ve septik şok grubu olarak gruplandırıldı. Sağlıklı kontrol grubunu oluşturan buzağı örnekleri ise buzağı ünitesine kontrol amacıyla getirilen aynı yaş grubundaki buzağılardan elde edildi. Hasta buzağılar klinik muayene ve laboratuvar çalışmaları sonuçlarına göre gruplara ayrıldı. İshal şikâyeti ile getirilen buzağılardan alınan dışkı örneklerinden etken izolasyonu için hızlı tanı kitleri kullanıldı. Laboratuvar analizleri için ishalli buzağılardan kliniğe getirildikten sonra 0, 3 ve 6. saatlerde kan örnekleri alındı ve ölçümler yapıldı. Ayrıca yangısal sürecin izlenmesi amacıyla Endocana ek olarak proinflamatuar sitokinler (IL-1β, IL-6 ve TNF-α) ve akut faz proteinlerinin (Serum Amiloid A ve Haptoglobin) analizleri ticari test kitleri kullanılarak sandwich ELISA yöntemiyle test prosedürüne uygun olarak gerçekleştirildi. 0. saat analizlerinde septik şok ve sepsis gruplarındaki buzağıların ortalama Endocan düzeylerinin (Sırasıyla; 186.48±27.34, 131.96±19.62) sağlıklılara göre (109.56±19.26) istatistiki açıdan anlamlı oranda yüksek olduğu, hasta grubunun kendi içerisinde değerlendirilmesinde ise septik şok grubu buzağıların (186.48±27.34) diğer gruplara göre istatiki açıdan anlamlı oranda daha yüksek olduğu belirlendi. Yapılan tekrarlı ölçümlerde Endocan ile proinflmatuar sitokinler ve akut faz proteinleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde çeşitli düzeylerinde korelasyonlar tespit edildi. Ayrıca çalışma sürecinde takibi yapılan buzağılardan ölen buzağıların serum Endocan konsantrasyonlarının canlı buzağılardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu görüldü. Sonuçta; yapılan tekrarlı ölçümlerde yüksek serum Endocan düzeylerinin hastalığın kötü prognozunun belirlenmesinde potansiyel bir biyobelirteç olarak kullanılabileceği bu tez çalışmasında ortaya konulmuştur. Bu araştırma, serum Endocan konsantrasyonlarının, SIRS, sepsis ve septik şoklu yenidoğan ishalli buzağılarda, yeni bir biyobeliteç olarak, hastalığın muhtemel prognozu hakkında bilgi sağlayan güçlü bir aracı olabileceğini gösteren ilk çalışmadır. Anahtar Kelimeler: Endocan; SIRS; Sepsis; Septik Şok; Yenidoğan Buzağı İshalleri