Bir şehir hastanesi uyku ünitesine başvuran obstruktif uyku apne sendromlu hastalarda kronik hastalıklar sıklığı ve yaşam kalitesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN TÜLE

Danışman: ELÇİN BALCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması, bir şehir hastanesinin uyku ünitesine başvuran hastalarda kronik hastalıklar sıklığı ve yaşam kalitesinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiş olan tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırma, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'ndeki bir şehir hastanesinin uyku ünitesine uyku bozuklukları, horlama, uykuda boğulma, uyuklama, gündüz uykululuk hali vb. gibi şikâyetler ile başvurup uyku testi yapılan 18-85 yaş arasındaki 484 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-12)'ni içeren veri toplama formu ve hasta polisomnografi (PSG) raporları kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde Cronbach Alpha güvenirlik analizi, tanımlayıcı istatistik testleri, Ki-Kare testi, Bağımsız Gruplarda t testi, Tek Yönlü ANOVA Varyans Analizi, Pearson Korelasyon Analizi ve Lineer Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmada, anlamlılık düzeyi P < 0,05 olarak alınmıştır. Araştırmada, hastaların ortalama 48.35±11.32 (18-85 yaş) yaşında, %49,8'inin orta yaş (46-65) aralığında, %71,1'inin erkek, %89,5'inin evli, %91,3'ünün en az bir çocuğa sahip olduğu, %47,7'sinin lise ve üzeri eğitim düzeyinde olduğu, %61,8'inin çalıştığı, %46,5'inin işçi olduğu ve %65,9'unun gelirinin giderine denk ve %61,0'inin obez olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan hastaların %66,3'ünde tanısı konulmuş en az bir kronik hastalık olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan hastalarda en sık DM, HT, astım ve KOAH ile kalp hastalıkları tanısı, en az ise inme ve kanser tanısı olduğu saptanmıştır. Grubun Yaşam kalitesi Kısa Formu SF-12'nden ortalama 72.59±19.45 puan aldıkları ve yaşam kalitesi düzeylerinin iyi seviyede olduğu belirlenmiştir. Hastaların Apne Hipopne İndeks (AHİ) değeri ortalama 44.48±34.26 puan olduğu ve %89,0'unda Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS) bulunduğu, OUAS olduğu belirlenenlerin ise %53,7'sinde ağır şiddette OUAS olduğu saptanmıştır. Hastaların AHİ puanları ile SF-12 toplam puanı arasında negatif yönde ve düşük düzeyde ilişki olduğu, AHİ değerlerindeki bir birim artışın hastaların yaşam kalitesini 0.174 kat anlamlı düzeyde azalttığı belirlenmiştir. Sonuç olarak; araştırmada uyku ünitesine başvuran hastaların çoğunluğunda kronik hastalık tanısı olduğu, PSG raporlarından elde edilen sonuçlar doğrultusunda hastalarında çoğunluğunun OUAS tanısı aldığı belirlenmiştir. Hastaların yaşam kalitesi düzeylerinin iyi seviyede olduğu ancak AHİ'ndeki artışın yaşam kalitesini anlamlı düzeyde azalttığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hasta, Kronik Hastalık; Obstrüktif Uyku Apne Sendromu; Yaşam Kalitesi.