Rusya - Osmanlı ilişkileri: 1792 - 1815
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AKİF ALTUĞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Erhan YOSKA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Rus Ortodoks Kilisesinin bağımsızlığıyla birlikte henüz XV. Yüzyılda Ortodoksların savunucusuymuş gibi davranarak bu halklar konusunda Osmanlı Devleti'nden ricalarda bulunmuşlardır. XVIII. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren, Kafkaslardaki Ermeni ve Gürcü halklarla, Balkanlarda ise bütün Ortodokslarla ilgilenmeye başlayan Rusya bu halkları Osmanlı'ya karşı örgütleyerek, Osmanlı Ortodoks halklarının İstanbul Hükumeti ile karşı karşıya gelmesini sağlamışlardır. Osmanlı Devleti'nin Kırım'ı geri almak istemesi üzerine Rusya'ya karşı 1787'de başlattığı savaş, 1792 yılında Rusya açısından büyük bir başarı Osmanlı açısından ise tam bir hezimetle sonuçlanmıştır. Savaşın sonucunda 1792 yılında Rusya-Osmanlı arasında yapılan Yaş Antlaşması ile Rusya, Turla Nehri'ne kadar Osmanlı'dan almıştır. 1798 yılında Napolyon, Osmanlı toprağı olan Akdeniz'deki bazı adaları alıp Mısır'ı işgal etti. Bu durum üzerine Rusya, Osmanlı Devleti'ne, Napolyon'a karşı ittifak teklifinde bulundu. Osmanlı Devleti'nin bu ittifakı istemeyerek de olsa kabul etmesiyle birlikte 1798 yılında Rusya-Osmanlı arasında ittifak antlaşması yapıldı. Bu antlaşma ile birlikte Rusya, tarihinde ilk defa Türk Boğazlarından gemiyle geçerek Akdeniz'e indi. Rusya bu dönemde Ermeniler ve bazı Gürcü halkların da yardımıyla Kafkaslara yerleşti ve nihayetinde 1800 yılında Gürcistan'ı ilhak etti 1805 yılında antlaşma yenilendi ancak 1806 yılında Rusya-Osmanlı savaşının başlaması neticesinde yürürlükten kalktı. İngiltere ve Fransa'nın da Boğazlarla alakadar olmasıyla birlikte Avrupa tarihinde yeni bir mesele olarak "Boğazlar Meselesi" ortaya çıktı ve bu uluslararası bir sorun haline geldi. Rusya-Osmanlı arasında devam eden savaş ise 1812 yılında Rusya'nın Besarabya bölgesini Osmanlı'dan almasıyla nihayetlendi. Anahtar kelimeler: Rusya-Osmanlı, Balkanlar, Boğazlar, Karadeniz, Katerina