AISI 316 PASLANMAZ ÇELİK ÜZERİNE KAYNAKLA UYGULANAN SERT YÜZEY KAPLAMALARININDARBE VE TERMAL ŞOK DAVRANIŞININ İNCELENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜKREMİN ÇİMEN

Danışman: Fehmi Nair

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüz endüstri uygulamalarında kullanılan birçok makine parçası ve ekipmanlarının zorlu çalışma şartlarında çalışma ömrünü uzatmak için korozyon dayanımı, aşınma dayanımı ve yüksek setlik ihtiyacı gibi yüzey özelliklerine ihtiyaç duyulmaktadır. Ağır koşullarda çalışan makine parça ve ekipmanlarının daha uzun ömürlü olabilmesi için hardface olarak isimlendirilen sert dolgu yüzey kaplama işlemleri yapılabilmektedir. Sert dolgu yüzey kaplama uygulamalarıyla malzeme özellikleri iyileştirilerek daha uzun ömürlü endüstriyel makine parçaları elde edilebilmektedir. Yaptığımız çalışmada AISI 316 paslanmaz çelik üzerine ark kaynak yöntemiyle kobalt bazlı, Gekatec Cobalt 6, Gekatec Cobalt 12 sert yüzey kaplama elektrotları kullanılarak 1-2 mm kalınlığında kaplama yapılmış daha sonra bu parçadan numuneler kesilerek termal şok testine (farklı sıcaklık aralıkları ve farklı tekrar sayılarında) tabi tutulmuştur. Numuneler termal şok uygulanmış ve termal şok uygulanmamış olarak iki gruba ayrılmıştır. Sonrasında numunelerin sertlikleri ölçülmüş, darbe ve eğme testi uygulanmış ve termal şoka maruz kalmış numunelerin darbe özelliklerindeki değişimler ortaya konulmuştur. Mikro yapı ve mikro sertlik incelemeleri yapılarak sonuçlar yapısal olarak değerlendirilmiştir. Sert yüzey kaplanmış numunelerde kaplanmamışlara göre kırılma tokluğunda düşüş meydana gelirken eğilme direncinde artış meydana gelmiştir. Termal şoka maruz bırakılmış numunelerde eğilme direnci ve darbe tokluğu düşmektedir. Anahtar sözcükler: paslanmaz çelik, sert dolgu kaynağı, termal çevrim, elektrot kaynağı