Otistik bozukluklu çocuk hastalarda VDR gen polimorfizmi, VDR gen ekspresyonu ve VDR geni promotor metilasyonunun araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURHAN BALTA

Danışman: Munis Dündar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yaygın gelişimsel bozukluklar (YGB) içinde sınıflandırılan Otistik Bozukluk (OB), yaşamın ilk yıllarında başlayan, sosyal beceri, sözel ve sözel olmayan iletişim, bilişsel gelişimde özgül gecikmeler ve sapmalar, tekrarlayacı ve basmakalıp davranışlarla karakterize nöropsikiyatrik bozukluktur. OB ile ilgili tanımlanmış çok sayıda lokusta mutasyon, kopya sayısı değişikliği bulunmasına rağmen hastaların büyük kısmında sorumlu patogenez aydınlatılamamıştır. Vitamin D; steroid yapıda yağda eriyen bir vitamin aynı zamanda hormondur. Kaynağı ultraviyole B güneş ışınları varlığında deride gerçekleşen sentez ve diyet ile alımdır. Aktif formu 1,25(OH)2D3?tür. Aktif Vitamin D metabolitleri etkilerini sitoplazma ve çekirdekte yerleşik vitamin D reseptörü (VDR) aracılığla gerçekleştirir. OB oluşum mekanizması ile ilgili ortaya atılan hipotezlerden biride doğal immün yanıttaki bozukluklardır. Yakın zamanda yapılan çok sayıda ekspresyon array, transkriptom çalışmalarında OSB? da özellikle doğal immün yanıtta görevli genlerin ekspresyonlarında artış gösterilmiştir. Vitamin D ve VDR de doğal immün yanıtta önemli rolü olan antijen sunan hücreler tarafından eksprese edilen ve yabancı mikroorganizmaları tanıyan Toll-Like-Receptors (TLR) aracılığla antimikrobiyal etki gösterir. Bu çalışmada OB tanısı almış 30 hasta ve 30 sağlıklı kontrolde Real Time PCR yöntemi ile VDR geninin periferik kandan mRNA ekspresyonu, VDR geni promotor bölgesindeki rs11568820 ve rs4516035 SNP analizi ve VDR geni promoter bölge 16492 CpG adası metilasyonu karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. OB?li bireylerde kontrollere oranla VDR geni periferik kan mRNA ekspresyonunun anlamlı derecede artmış olduğu tespit edilmiştir. (p:0,001). rs11568820 ve rs4516035 polimorfizmlerinin allel ve genotip dağılımlarında kontrol grubu ile arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Yine VDR geni promotor bölge 16492 CpG adası metilasyon analizinde hasta ve kontrol grubunda metilasyon tespit edilmemiştir. Sonuç olarak OB hasta grubunda VDR gen ekspresyonunun artmış olması, OB? de görülen doğal immün yanıttaki artışı desteklemektedir. Ayrıca bu çalışma Vitamin D, VDR, OSB ve doğal immünite arasındaki ilişkinin aydınlatılması için yeni bir araştırma alanı açmıştır.