Erciyes Universitesi doku tipleme laboratuvarı'na başvuran bireylerin insan lökosit antijen (HLA) allel frekanslarının araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZNUR KORKMAZ
Danışman: Mustafa Yavuz Köker
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Organ nakillerinde doku uyumluluğunun değerlendirilmesinde kullanılan insan lökosit antijeni (HLA) ni kodlayan genler 6. kromozomda yer alır. Oldukça polimorfik yapıda olan HLA allellerinin insan topluluklarında ve ırklarda dağılımı değişkenlik gösterir. Bu nedenle, HLA sistemi popülasyon genetiğinde farklı etnik grupların karakterizasyonunda yaygın olarak kullanılmaktadır. Çalışmamız son 10 yılda Erciyes Üniversitesi Doku Tipleme Laboratuvarında tanımlanan allellerin dağılım frekansının bulunmasına yönelik ülkemizde yürütülen en geniş tabanlı allel frekans ölçüm çalışmasıdır. Laboratuvar verilerini işleme ve analizde kullanılan bir yazılım yardımıyla (Transplant Doku HLA yazılımı) verilerimizin analiz ve istatistiği yapılmıştır. Laboratuvarımızda kayıtlı bulunan ve araştırmaya dahil edilen 13319 kişiyi kapsayan verinin 1972'si pediatrik, 2500'ü yetişkin kemik iliği nakil hastası, 2946'sı böbrek nakil hastası ve 5901'i donörlere (verici) aittir. Bu gruplarda en sık bulunan ilk 3 allel ve en nadir bulunan alleller tespit edildi. HLA-A lokusunda en sık bulunan alleller A*02, A*24, A*03; HLA-B lokusunda B*35, B*51, B*44; HLA-C lokusunda C*07, C*04, C*12; HLA-DRB1 lokusunda DRB1*11, DRB1*04, DRB1*15; HLA-DQB1 lokusunda en sık bulunan 3 allel DQB1*03, DQB1*05 ve DQB1* 06 olarak bulundu. Toplum genetiği yönünden doku tipleme laboratuvarındaki verilerin işlenmesi ve HLA allel sıklığının bölgesel dağılımının bilinmesi, özellikle kemik iliği ve organ nakilleri ile ilgili durumlarda ve donör taramalarında yol gösterici olacaktır. HLA veri işleme yazılımı ile bölgesel verilerin Ulusal tarama ağına entegrasyonu birçok hastaya daha hızlı verici (donör) bulma fırsatı verebilir. Anahtar Kelimeler: Allel Frekans; Doku Tipleme Laboratuvarı; HLA