Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FEYZA İZCİ ÇETİNKAYA
Danışman: Zeynep Türe Yüce
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Sepsisin patogenezinde ve tedavisinde yıllar içinde yeni gelişmeler olmasına rağmen dünya çapında önde gelen ölüm nedenlerinden biridir. Çok ilaca dirençli suşların insidansının artması tedavi başarısızlığına neden olmaktadır. Kolistin dirençli Acinetobacter baumannii' nin etken olduğu enfeksiyonlarda belirgin bir tedavi protokolü bulunmamaktadır. Bu enfeksiyonlarda mortalite oranının yüksek olması nedeniyle kurtarma tedavilerine başvurulmaktadır. Mezenkimal kök hücre (MKH), sepsis üzerine immünomodülatör etkisi nedeni ile antibiyotik tedavisine destek olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada da kolistin dirençli A. baumannii ile oluşturulan deneysel sepsis modelinde antibiyotiğe destek olarak kullanılan MKH' lerin tedavideki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmada daha önce pnömosepsis tanısı ile takip edilen bir hastanın endotrekeal aspirat kültüründen izole edilerek saklanmakta olan kolistin dirençli A. baumannii izolatı intraperitoneal yolla farelere verilerek sepsis oluşturuldu. Deney hayvanları her grupta 10 fare olmak üzere 5 gruba ayrıldı. Çalışma grupları: Pozitif kontrol, negatif kontrol, MKH uygulanan grup, MKH+Kolistin (K)-Fosfomisin (F) uygulanan grup ve K-F uygulanan grup olarak belirlendi. İlk antibiyotik dozu bakteriyel inokülasyondan 3 saat sonra uygulandı. Kolistin 12 saatte bir ve fosfomisin 4 saatte bir uygulandı. MKH mikroorganizmanın inokülasyonundan 3 saat sonra ve sakrifiye edilmeyen fare gruplarına 24 saat sonra intraperitoneal yolla uygulandı. 24 saat sonra 5 fare ve 72 saat sonra da diğer 5 fare olmak üzere sakrifikasyon yapıldı. Sağ akciğer ve karaciğerin yarısından doku kültürü yapıldı ve bakteri yükü kob/g olarak hesaplandı. Sol akciğer, karaciğer dokusunun diğer yarısı ve her iki böbrek histopatolojik olarak değerlendirildi. İntrakardiak kan alınarak elde edilen fare serumlarından IL-6 ve CRP seviyeleri ELISA yöntemi ile hesaplandı. Bulgular: Böbrek ve karaciğer dokularının histopatolojik hasar skorlamasında en düşük skor MKH-K-F grubunda iken K-F grubu da akciğer dokusunun histopatolojik hasar skorlamasında en düşük skora sahipti. Akciğer ve karaciğer doku kültürü bakteri yüklerinde sırasıyla pozitif kontrol (4.97± 2.53/ 5.47± 2.75), MKH (3.58± 2.60/ 3.80± 2.97), MKH-K-F (2.21± 1.96/ 2.52± 2.00) ve K-F (1.24± 1.66/ 1.03± 1.08) şeklinde azalma saptandı. Akciğer ve karaciğer dokusundaki bakteri yükleri pozitif kontrol grubunda MKH-K-F ve K-F gruplarına göre daha yüksekti (p=0.002, p<0.001). Diğer gruplar arsında anlamlı fark saptanmadı. MKH grubu akciğer ve karaciğer dokusunda iki kez MKH tedavisi verilen ve 72. saatte sakrifiye edilen grupta bakteriyel klirens daha yüksek saptandı (p= 0.008). MKH-K-F grubu karaciğer dokusunda iki kez MKH tedavisi verilen ve 72.saatte sakrifiye edilen grupta bakteriyel klirens daha yüksek saptandı (p=0.039). CRP ve IL-6 düzeyleri açısından gruplar arasında fark izlenmedi. Sonuç: Kolistin dirençli A. baumannii sepsis modelinde kolistin-fosfomisin kombinasyonu uygulaması ile akciğerdeki histopatolojik hasar daha az izlenirken, akciğer ve karaciğerdeki bakteri yükünde de azalma gözlendi. Antibiyotik kombinasyonuna MKH uygulamasının da eklenmesi ile böbrek ve karaciğer dokusundaki histopatolojik hasardaki azalma daha da belirginleşti. Akciğer ve karaciğer bakteri yükleri arasında belirgin bir farklılık izlenmedi. Çalışmanın 72. saatinde sakrifiye edilen ve iki doz MKH uygulanan gruplarda bakteriyel klirensin daha da belirgin olduğu gözlendi. Kolistin dirençli A. baumannii sepsis tedavisinde kolistin-fosfomisin tedavisine MKH eklenmesi bakteriyel yükteki azalma ve histopatolojik hasarı engelleme açısından anlamlı olabilir. Bu çalışma Erciyes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Proje Birimi tarafından desteklenmiştir (Proje No: TTU-2021-10624) Anahtar kelimeler: Acinetobacter baumannii, deneysel sepsis, fosfomisin kolistin direnci, kolistin, mezenkimal kök hücre.