Sosyal Değişim Teorisi Çerçevesinde Güven ve Algılanan Aidiyet Durumunun Örgütsel Vatandaşlık Davranışı ve Saldırgan Davranışlar Üzerine Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Onur KÖKSAL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayşegül Asuman AKDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İş dünyasındaki rekabetin artmasıyla birlikte öne çıkan önemli konulardan biride çalışan davranışlarıdır. Çalışan davranışlarının örgüt çıktıları üzerinde etkili olduğu bilinmektedir. Örneğin, çalışanların sergilediği pozitif davranışlar örgütsel etkinliği artırmakta, negatif davranışlar ise verimliliği düşürmektedir. Çalışan davranışlarının temelinde ise algı ve tutumlar bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, çalışanların aidiyet algılarının örgütsel güvenleri, örgütsel vatandaşlık davranışları ve saldırgan davranışları üzerindeki etkisinin tespit edilmesi ve bu etki üzerinde örgütsel güvenin aracı rolünün olup olmadığının incelenmesidir. Bu amaçla, Kayseri Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren sanayi işletmelerinin çalışanları üzerinde bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. 74 sanayi işletmesinde 512 çalışana uygulanan anketlerden elde edilen veriler, doğrulayıcı faktör analizi, korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi yöntemleriyle incelenmiştir.Analiz sonuçlarına göre, algılanan aidiyet durumu bütün örgütsel güven düzeylerini ve örgütsel vatandaşlık davranışı boyutlarını pozitif yönde etkilerken, sözlü saldırganlık dışındaki diğer saldırgan davranış boyutlarını negatif yönde etkilemektedir. Örgütsel güven düzeyleri ise örgütsel vatandaşlık davranışı boyutlarını pozitif yönde etkilerken, saldırgan davranış boyutlarından bazılarını negatif yönde etkilemektedir. Ayrıca, bütün örgütsel güven düzeyleri algılanan aidiyet durumunun örgütsel vatandaşlık davranışı boyutları üzerindeki etkisinde kısmi aracılık rolü üstlenmektedir. Bunun yanında yöneticiye güvenin, algılanan aidiyet durumunun fiziksel saldırganlık ve öfke üzerindeki etkisinde tamamen aracılık ettiği ortaya çıkmıştır. Çalışanlararası güvenin algılanan aidiyet durumunun düşmanlık üzerindeki etkisinde tamamen aracılık ettiği tespit edilmiştir. Çalışanlararası güvenin algılanan aidiyet durumunun fiziksel saldırganlık ve öfke üzerindeki etkisinde ise kısmi aracılık ettiği bulunmuştur. Bu sonuçlar, çalışanların aidiyet algılarının pozitif ve negatif davranışlara dönüşmesinde örgütsel güvenin önemini ortaya koymaktadır.