Grup Asansörleri için Zeki kontrol Sistemleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ulvi Dağdelen
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Derviş KARABOĞA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yüksek binaların sayısının artmasıyla yüksek seviyeli asansör kontrol sistemleri önemkazanmıştır. Artan bina nüfusuna cevap vermek ve yüksek taşıma kapasitesine ulaşmakiçin birden fazla kabine ihtiyaç doğmuştur. Bu kabinlerin verimli bir biçimde çalışmasıve kabinler arasında koordinasyonun sağlanması için grup kontrol algoritmalarıgeliştirilmiştir.Grup asansör kontrol sistemleri bir binadaki yolcuları verimli bir şekilde taşımak için 3veya daha fazla kabini yöneten sistemlerdir. Bu sistemlerin temel amacı, bir çağrıoluştuğunda o çağrıya cevap verecek uygun kabinin seçmektir. Bu seçim esnasındasistemin birçok parametreyi göz önüne alması gerekir. Bunlar yolcuların katta beklemesüresini ve bir kattan diğerine gidiş süresini azaltmak, her kata hizmet temin etmek vetaşıma kapasitesini mümkün olduğunca yüksek tutmak sayılabilir.Bu tez çalışmasında, önerilen kontrol algoritmaların testi için bir asansör benzetimprogramı yazılmıştır. Yazılan bu program esnek bir yapıya sahip olup asansörsistemlerinin temel parametreleri olan kabin kapasitesi, kabin hızı, kapı açılma vekapanma zamanları ve kat bilgisi gibi değerler ayarlanabilmektedir.Grup asansör kontrolü için uzman bilgisine dayanan yeni algoritmalar önerilmiştir.Önerilen bu algoritmalar ile klasik algoritmalar karşılaştırılarak performansıincelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre dördüncü bölümde ele alınan geliştirilmiş alanağırlık (GAA) algoritması alan ağırlık (AA) algoritmasına göre ortalama beklemesüresi, ortalama seyahat süresi, uzun bekleyenlerin yüzdesi ve kabin durma sayısındanoluşan kriterlerin tümünden daha iyi sonuçlar vermiştir. Bu bölümde ayrıca dinamikalgoritma olarak adlandırılan yeni bir yöntem sunulmuştur. Yukarıda bahsedilenkriterler göz önüne alındığında dinamik algoritma GAA algoritmasından daha iyisonuçlar sergilemiştir.ivGrup kontrol sisteminin karar mekanizmasına bulanık mantık yaklaşımı beşincibölümde sunulmuştur. Bu yaklaşımda her çağrı için sistemdeki tüm kabinlerindeğerlendirme fonksiyonu hesaplanıp en küçük değere sahip olan dolayısıyla ilgili çağrıiçin en uygun olduğuna karar verilen kabin görevlendirilir. İlgili kriterler bakımındansunulan bulanık algoritmaların performansı dinamik algoritmanınki kadar tatminkardır.Altıncı bölümde uygun kabin seçme işleminde yukarıda değinilen algoritmalardan farklıolarak tüm kabinlerin durumunu değerlendiren bir yapay sinir ağı modeli geliştirilmiştir.Daha az yolcu sayıları için tezdeki algoritmaların hepsinden daha iyi performansgöstermiştir.Son bölüm olan yedinci bölümde tez çalışmasında elde edilen bulgular tartışılmış vegelecek çalışmalarla ilgili önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Grup asansör kontrolü, uzman sistem, bulanık mantık, yapay sinirağları