Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULBASİT HEBİBOĞLU
Danışman: Muhammed İbrahim Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hoten, Türk coğrafyasının önemli kentlerinden biri olmasına rağmen, Karahanlılar dönemi tarihiyle ilgili çalışmaların sayısı azdır. Bu çalışma, bölgenin tarihî süreç içerisinde geçirdiği evreleri temel alarak, mümkün mertebe birincil yerel kaynaklara müracaat etmek suretiyle, Karahanlı dönemindeki iktisadî, dinî, kültürel ve mimarî etkileşimlerini ve gelişimlerini tespit etmektir. Bu dönem, Hoten'in tarihsel süreçteki en köklü değişim ve dönüşümüne sahne olmuştur. Bölgenin Karahanlı hâkimiyetine girmesiyle, 1000 yılı aşkın süredir benimsenen Budizm'in terk edilerek İslâmiyet'in kabul edilmesi, konuyla ilgili dikkat çeken hususlardan biridir. Diğeri ise, verimli toprakları ve İpek Yolu ile göç yolları üzerindeki konumu nedeniyle ilk çağlardan beri önemli bir yerleşim yeri olmuştur. XI. yüzyılda Çin ile Batı dünyası arasında kurulacak ilişkilerde köprü rolü oynayan İpek Yolu'nun tekrar işlevsellik kazanması ve Hoten'in bu yolun bir güzergahı olması, şehrin önemini daha da arttırmıştır. Ayrıca Hoten, tarih boyunca Hunlar, Göktürkler, Uygurlar ve Çin sınırları içerisinde kurulmuş çeşitli hanedanların hâkimiyeti altına girmiştir. VII. yüzyılda İslâm'ın yayılmasıyla Türkistan bölgesi, 751'deki Talas Savaşı'ndan sonra tedricen İslâmiyet'i kabul etmeye başlamıştır. 920 yılında Karahanlılar, İslâm'ı resmi din olarak ilan eden ilk Türk devletlerinden biri olmuştur. Ancak Hoten, diğer adıyla Udun Hanlığı, Karahanlılar'a karşı çok direnmiş ve uzun süren mücadeleler sonucunda X. yüzyılın ilk başlarına doğru tamamen bir İslâm beldesi hâline gelmiştir. Savaşlar nedeniyle büyük tahribata uğrayan Hoten, İslâm'ın kabulüyle birlikte ekonomik, kültürel ve mimarî alanlarda gelişme gösterdiği görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Hoten, Uygurlar, Karahanlılar, Udun Hanedanlığı, Budizm