Türk Hukukunda Sınır Dışı Etme Kararlarına Karşı Yargı Yolu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İbrahim Numan ERDOĞAN

Danışman: Çiçek Özgür

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sınır dışı prosedürü ülkelerin egemenlik hakkının bir sonucudur. Bu prosedür ile devletler ülkelerinde bulunması istemediği yabancıları sınırları dışına çıkarmaktadır. Devletler bu prosedür ile yabancıların birtakım temel hak ve özgürlüklerini kısıtlamaktadır. Türk hukukunda idârî bir işlem olarak kabul edilen sınır dışı prosedürü genel olarak Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nda ve Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'te düzenlenmiştir. Kanun'da sınır dışı edilecek veya edilemeyecek yabancılar net bir şekilde ifade edilmiştir. Türk hukukunda sınır dışı kararını almaya yetkili makam valilikler şeklinde belirlenmiştir. Bu karar valilikler tarafından re'sen alınabileceği gibi Göç İdaresi Başkanlığının talimatı üzerine de alınabilecektir. Hakkında sınır dışı kararı alınan yabancılar gerekli görülmesi hâlinde idârî gözetim altına alınabilecektir. Valilikler tarafından alınmış olan karara karşı itiraz merci idâre mahkemeleridir. İdare mahkemesinde açılması gereken dava iptal davasıdır. Hakkında sınır dışı kararı alınan yabancılar yargı yoluna başvuru süreci içerisinde ve yargı yoluna başvurmaları durumunda yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilmeyecektir. Bu durum idârî yargılama hukukundaki yürütmenin durdurulması usûlüne benzese de farklı bir usûldür. İdare mahkemesinin itiraz hakkında vermiş olduğu kararlar kesindir. Bu nedenle bu kararlar istînaf veya temyiz incelemesinden geçmeyecektir. Ancak yabancılar Anayasa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye'nin taraf olduğu Sözleşme'ye ek Protokollerde yer alan temel hak ve hürriyetlerinin ihlâl edildiği iddiası ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilecektir. Anayasa Mahkemesi kabul edilebilirlik kriterlerini sağlayan başvurular hakkında tedbir kararı verme yetkisine sahiptir. Tedbir kararı verilmesi hâlinde sınır dışı işlemi icra edilmeyecektir. Anayasa Mahkemesinin başvurunun esası hakkında verdiği karara göre yeniden yargılama yapılması veya sınır dışı etme kararının icra edilmesi gündeme gelecektir. Anahtar Kelimeler: Sınır Dışı, Geri Gönderme Yasağı, Yargı Yolu, İdari Yargı, Bireysel Başvuru.