Bazı Entomopatojen Fungusların Turunçgil Unlubiti Planacoccus citri Risso (Hemiptera: Pseudococcidia) Üzerine Etkinlikleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DÖNDÜ AYDIN

Danışman: Murat Muştu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, farklı entomopatojen fungus izolatları Beauveria bassiana (Esk-3, Akçe 5, Ak-or 4), Isaria farinosa (N-19/2 ve N-41), Beauveria pseudobassiana (N-24), Lecanillium psalliotae (KK-8)'nin Turunçgil unlubiti Planococcus citri (Risso) (Hemiptera: Psedococcidae) üzerindeki öldürücü etkisi incelenmiştir. Bu amaçla tek doz tarama testlerinde, entomopatojen fungus izolatlarına ait 1 x 108 spor/ml yoğunluğundaki entomopatojen fungus süspansiyonları P. citri'nin 2. dönem nimflerine uygulanarak %80 nem düzeyindeki nem kabinlerinde inkübe edilmiş, ölüm oranları farklı günlerde (4, 7 ve 10) kaydedilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, en yüksek ölüm oranı (% 62,00) B. bassiana Akçe-5 izolatı uygulanan nimflerde görülmüştür. Tek doz tarama testlerinde en etkili izolat olarak belirlenen Akçe-5 izolatı, unlubitin tüm dönemlerine farklı yoğunluk (1 x 10⁶, 1 x 107 ve 1 x 108 spor/ml) ve farklı nem düzeylerinde (%70 ve %90) uygulanarak, unlubit ölümleri farklı günlerde (4, 7 ve 10) kaydedilmiştir. Tüm denemeler 25 °C sıcaklık ve 16:8 aydınlık:karanlık koşullarındaki iklim odalarındaki nem kabinlerinde yürütülmüştür. Farklı nem oranları, spor yoğunlukları ve zaman değişkenleri altında yapılan değerlendirmelerde, tüm unlubit dönemleri için en yüksek ölüm oranlarının %90 nem ve 1 x 10⁸ spor/ml yoğunluğunda inkübasyonun 10. Gününde elde edildiği tespit edilmiştir. Yüksek nem ve spor yoğunluğu, tüm izolatların çimlenme ve enfekte etme kapasitesini artırırken, düşük nem (%70) ve düşük spor yoğunluğu (1 x 10⁶ spor/ml) etkinliği sınırlandırmıştır. Araştırma sonucunda entomopatojen fungusların P. citri kontrolünde kimyasal yöntemlere etkili bir alternatif sunduğu ve biyolojik mücadelede sürdürülebilir bir yaklaşım olarak değerlendirilmesi gerektiği ortaya konulmuştur. Çalışma, biyolojik mücadele protokollerinin geliştirilmesi ve fungusların tarımsal uygulamalardaki kullanımının teşvik edilmesi için önemli bilgiler ortaya çıkarmıştır.