Sürdürülebilir kalkınma kapsamında yeşil büyüme ve beşeri sermaye: Avrupa Birliği'ne üye ülkeler üzerine bir analiz
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA ÖZER AKSOY
Danışman: HAYRİYE ATİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Avrupa Birliği ülkelerinde sürdürülebilir kalkınma hedefleri çerçevesinde yeşil büyüme ile beşeri sermaye arasındaki ilişki son yıllarda giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Çevresel bozulmalar, iklim değişikliği ve doğal kaynakların tükenmesi, ekonomik büyümenin niteliğini yeniden düşünmeyi zorunlu hale getirmiştir. Yeşil büyüme yaklaşımı, çevresel sürdürülebilirliği desteklerken ekonomik gelişmeyi de teşvik eden politikalarla, düşük karbonlu ve enerji verimli bir üretim yapısını hedeflemektedir. Bu dönüşüm sürecinde, beşeri sermaye özellikle eğitim, yenilikçilik ve çevre bilincine dayalı becerilerin geliştirilmesi yoluyla temel bir belirleyici rol üstlenmektedir. Dolayısıyla çalışmanın amacı, Avrupa Birliği'ne üye olan ülkelerde yeşil büyüme ve beşeri sermaye arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Bu amaç doğrultusunda, Avrupa Birliği ülkelerine ait 2000–2018 dönemi verileri kullanılarak beşeri sermayenin yeşil büyüme üzerindeki etkileri Panel Momentler Yöntemi Kantil Regresyon (MMQR) yöntemi ile incelenmiştir. Analizde değişken olarak enerji verimliliği, insani gelişme endeksi, eğitim harcamaları, bilim ve teknoloji alanında çalışan kişi sayısı ve çevresel teknolojik patent sayıları kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar, beşeri sermaye göstergeleri ile yeşil büyüme arasında uzun dönemli ve pozitif yönlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. MMQR bulgularına göre; insani gelişme endeksi tüm kantil düzeylerinde enerji verimliliğini artırıcı etkiye sahiptir. Eğitim harcamaları ve çevresel patentler orta ve yüksek kantillerde pozitif sonuçlar üretirken, bilim ve teknoloji alanında çalışan kişilerin etkisi düşük kantillerde daha güçlüdür. Bu sonuçlar, beşeri sermayenin farklı bileşenlerinin yeşil büyüme üzerindeki etkisinin kantil düzeylerine göre farklılaştığını göstermektedir.