Turizm ve karbondioksit emisyonu arasındaki ilişki: Çevreyi en çok kirleten ülkeler üzerine ampirik bir uygulama


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLCAN DOĞANAY

Danışman: Erhan Muğaloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Turizm ve çevre arasındaki ilişkinin araştırılması sürdürülebilir turizm politikalarının belirlenmesi açısından önemlidir. Çalışmanın amacı turizm ve CO2 emisyonu arasındaki ilişkiyi Çevresel Kuznets Eğrisi hipotezi çerçevesinde incelemektir. Bunun için çevreyi en çok kirleten 24 ülkenin 1998-2018 dönemi verileri kullanılarak panel veri analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak kişi başına düşen CO2 emisyonu yer alırken; uluslararası gelen turist sayısı, turizm gelirleri, kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasıla, kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasılanın karesi ve yenilenebilir enerji tüketimi bağımsız değişkenler olarak kullanılmıştır. Analizde öncelikle yatay kesit bağımlılığı, homojenlik ve birim kök testleri yapılmıştır. Sonrasında LM bootstrap panel eş bütünleşme, Genelleştirilmiş Ortalama Grup (AMG) tahmincisi ile Dumitrescu ve Hurlin panel nedensellik testleriyle değişkenler arasındaki uzun dönem ilişkiler incelenmiştir. Uluslararası turist sayısı ve turizm gelirlerinin CO2 emisyonunu artırdığına dair bulgular elde edilmiştir. Güney Kore, Brezilya, Fransa, Ukrayna, Meksika, Tayland ve Kanada gibi ülkelerde turizm ve CO2 emisyonu arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Araştırmada Çevresel Kuznets Eğrisi hipotezini destekleyen sonuçlara ulaşılmıştır. Çevresel Kuznets Eğrisi hipotezi Endonezya, Birleşik Krallık, Tayland ve Malezya gibi ülkelerde doğrulanmıştır. Dumitrescu ve Hurlin panel nedensellik test sonuçlarına bakıldığında ise sadece yenilenebilir enerji tüketimi ve turizm gelirlerinden CO2 emisyonuna doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin var olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Uluslararası Turist Sayısı, Turizm Gelirleri, Karbondioksit Emisyonu, Çevresel Kuznets Eğrisi, Genişletilmiş Ortalama Grup Tahmincisi