Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONER BİTİKTAŞ
Danışman: Cem Süer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tiroit hormonlarının yaşamın erken dönemlerindeki düzenleyici etkileri yetişkin dönemde de devam eder ve eksikliği birçok nörolojik bozukluklara sebep olur. Hipokampal kısa süreli plastisite uyarı çifti kolaylaşması ile uzun süreli plastisite ise uzun dönemli güçlenme ve baskılanma yanıtları ile değerlendirilmektedir. Sinaptikplastisiteden sorumlu olan genler tiroit hormonlarının hedefidir. Bu tez çalışmasında, T3 hormonun nükleer reseptörleri etkileyerek etkisini uzun bir sürede ortaya çıkaran genomik etkisinden ziyade, T4 hormonunun hipokampüstekinon-genomik etkileri incelenmiştir. Bu amaca yönelik olarak intrahipokampal L-tiroksin infüzyonu uygulanıp; UDG ve UDB yanıtları üzerine olan etkisinin araştırılması, bu aktivitelerin oluşmasında öğrenme ve bellek ile ilişkisi bilinen bazı genlerin anlatımının moleküler düzeyde incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışma için erkek yetişkin Wistar sıçan kullanıldı. Sıçanlar yBOS-UDG (n=12), L-tiroksin-UDG (n=12), yBOS-UDB (n=12), L-tiroksin-UDB (n=12) grubu olmak üzere rastgele 4 gruba ayrıldı. L-tiroksin grubuna L-tiroksin (100pM, 10 µl/15 dk) yBOS grubuna ise 10 µl/15 dkyBOSintrahipokampal olarak infüze edildi. Sıçanlar üretan (1,2 g/kg, ip) ile anestezi edildikten sonra stereotaksik çatıya yerleştirildi. Alan potansiyelleri dentatgirus granül hücrelerinden kaydedildi. Öğrenme ve bellek ile ilişkisi bilinen bazı genlerin anlatımının moleküler düzeyde incelenmesi için elektrofizyolojik kayıtlardan sonra sıçanların hipokampüs dokusu çıkarıldı ve rt-PCR analizleri gerçekleştirildi. L-tiroksin grubu sıçanlar yBOS grubuyla kıyaslandığında UDG'nin indüksiyon ve idamesinin bozulduğu, bozulmaya CREB, GluN2B ve cFOS anlatımında anlamlı derecedeki artışın eşlik ettiği bulundu. L-tiroksin grubu sıçanlar yBOS grubuyla kıyaslandığında UDB'nin indüksiyon ve idamesindeki baskılanmada artışın olduğu, bu baskılanmaya CREB, GluN2B ve Elk-1 anlatımında anlamlı derecedeki artışın ve GluN1, PP1, cFOS ve GluN2A anlatımındaki anlamlı derecedeki azalmanın eşlik ettiği bulundu. UDG'nin indüksiyonundaki azalmadan CREB ve GluN2B anlatımındaki artışın, idamesindeki azalmadan Elk-1, CREB ve GluN2B anlatımlarındaki baskılanmanın ve GluN2A anlatımındaki artışın sorumlu olabileceği düşünülmüştür. UDB'nin indüksiyonun baskılanmasındaki artıştan CREB, GluN2B ve cFOS anlatımındaki artışın, idamesinin baskılanmasındaki artıştan ise PP1, cFOS ve CREB anlatımlarındaki baskılanmanın ve GluN2B anlatımındaki artışın sorumlu olabileceği düşünülmüştür. Anahtar kelimeler: Tiroksin, Uzun dönemli güçlenme, Uzun dönemli baskılanma, Hipokampüs, Sinaptik plastisite.