Modern Japon Dedektif Yazarı Edogawa RANPO
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Berk ÖZTEMİZ
Danışman: Ali Volkan Erdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezin amacı, 19. yüzyılda ortaya çıkarak kısa sürede popülerleşen dedektif türünün dünya edebiyatındaki tarihi ve Japonya'daki gelişimini, Edgar Allan Poe'nun Dupin hikâyeleriyle, Edogawa Ranpo'nun Akechi hikâyeleri üzerinden karşılaştırmalı edebiyat ve metin odaklı inceleme yöntemleriyle inceleyerek, biçem ve tematik açıdan farklar ile benzerlikleri saptamaktır. 19. yüzyılın başlarında şehir nüfusunun artması ve sosyo-kültürel yapının bozulması nedeniyle, şehirlerde suç oranı hızlı bir şekilde artar. Gün geçtikçe artan cinayet ve hırsızlık olayları gazetelere yansımaya başlar. Suç olaylarını azaltmak ve suçluları yakalamak için Avrupa'nın çoğu kentinde polis departmanları kurularak yasal düzenlemeler yapılır. Ancak modern şehirlerde kendilerini güvende hissetmeyen insanlar içerisinde güvensizlik duygusu oluşur. Bu değişen süreci iyi bir şekilde analiz eden Edgar Allan Poe, 1841 yılında ilk dedektif hikâyesi olma özelliğini taşıyan "The Murder in the Rue Morgue" hikâyesini yazar. Japonya'da ise Meiji Dönemi'yle (1868-1912) birlikte Meiji Restorasyonu adı verilen hareketle edebiyat, sanat, müzik gibi alanlarda modernleşme hareketi başlar. Edebiyat alanında yapılan yenilikler ışığında, Batı edebiyatının anlaşılabilmesi için önemli Batı edebiyatı kitapları Japoncaya çevrilir. Bu yazarlar arasında Japonya'da en ilgi çekeni Edgar Allan Poe olur. Poe'nun dedektif hikâyeleri pek çok Japon okur tarafından okunur. Bu okurlardan biri olan Hirai Tarō (1894-1965) lise ve üniversite yıllarında okuduğu bu yazardan etkilenir ve üniversiteden mezun olduktan sonra Edgar Allan Poe'nun okunuşu olan Edogawa Ranpo mahlasıyla dedektif hikâyeleri yazmaya başlar. Edogawa'nın yazdığı "Nisen Dōka" adlı hikâyesi 1925 yılında Shinseinen dergisinde "ilk Japon dedektif hikâyesi" başlığı ile yayımlanır. Ancak Edogawa'nın dedektif hikâyeleri Poe'nun hikâyelerine aşırı benzemekle eleştirilir. Poe'nun da Edogawa'nın da Japon dedektif türüne olan katkıları inkâr edilemez. Dolayısıyla bu araştırmada, Poe ve Edogawa'nın dedektif hikâyelerinde, romantik, grotesk, erotik ve safsata ögelerini nasıl yansıttıklarını analiz edilmiştir. Bu analizler sonucunda Japon dedektif türünün ortaya çıkışına etki eden sosyo-kültürel ögelere ve Poe'nun Japon dedektif türünün ortaya çıkışına olan etkilerine ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Edgar Allan Poe, Edogawa Ranpo, Dedektif Türü