Mukaddimetül-Edeb Grameri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çevre Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURHAN GÜNER
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mustafa ARGUNŞAH
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mukaddimetü'l-Edeb Grameri isimli bu çalışma Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana bilim Dalı Yeni Türk Dili Bilim Dalı'na yüksek lisans tezi olarak sunulmak amacıyla hazırlanmıştır.Mukaddimetü'l-Edeb, çeşitli dil unsurlarını (Karahanlı, Oğuz, Kıpçak, Kanglı, yerel ağızlar) bünyesinde barındıran Harezm Türkçesinin söz varlığı, ses ve şekil özellikleri bakımından en önemli eserlerindendir.Çalışmamızın giriş kısmında eserin yazıldığı Harezm bölgesinin tarihi ve dili, eserin yazarı ve özellikleri hakkında bilgi verdik. Daha sonra Mukaddimetü'l- Edeb'den elde ettiğimiz verileri 1. Ses Bilgisi, 2. Kelime Yapımı ve Çekimi, 3. Kelime Türleri, 4. Cümle Bilgisi bakımından inceledik. Ses bilgisinde, kelimelerde görülen ses değişmeleri ve özelikleri ortaya kondu. İsimler ve fiiller kelime yapısı bakımından basit, türemiş ve birleşik olmak üzere üç bölümde ele alındı. İsimler ve fiillerin aldıkları çekim ekleri ve bunların işlevleri üzerinde duruldu. İsim ve fiillerin dışındaki diğer kelime türleri olan sıfatlar, zamirler, zarflar ve edatlar da ayrı ayrı incelendi. Cümle bilgisinde, metinde yer alan cümleler yapı bakımından sınıflandırıldı.