Aktif galaksi keşifleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ASTRONOMİ VE UZAY BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEYİT HÖKELEK

Danışman: Nurten Filiz Ak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Aktif galaksi çekirdeklerinin en parlak sınıfı olan kuazarların ke¸sfedilmesinde yaygın olarak fotometrik renk ölçekleri ve/veya X-ı¸sın ve Radyo bölgedeki ı¸sınım oranlarının kıyaslanması kullanılmaktadır. Ancak bu yöntemler, kuazar olmayan kaynakların da aday olarak belirlenmesine yol açabilmektedir. Küçük/orta ölçekli teleskoplarla kuazar ke¸siflerinin yapılmasında maksimum verimlili˘gin elde edilebilmesi için yalnızca çok boyutlu renk–renk diyagramlarından elde edilen sonuçlar yetersiz kalabilmektedir. Bu çalı¸sma, kuazar adaylarının büyük do˘gruluk oranları ile belirlenebilmesi için kaynakların renk–renk diyagramlarındaki konumlarının yanı sıra Tayfsal Enerji Da˘gılımlarının (TED) yapısının dikkate alınmasının etkili bir yakla¸sım oldu˘gunu öne sürmektedir. Bu çalı¸sma kapsamında, TED incelemeleri ile seçilen kuazar adaylarından dört tanesi Ocak ve ¸Subat 2021'de RTT150 teleskobu ve TFOSC tayfçekeri ile gözlenmi¸stir. ˙Ilk kez tayfsal gözlemleri elde edilen bu kaynakların, verilerinin indirgenmesi Python dili kullanılarak hazırlanan kodlar ile yapılmı¸stır. Tayflar incelendi˘ginde, kaynakların dördünün de kuazar oldukları ilk kez bu çalı¸sma ile tespit edilmi¸stir. Python programlama diliyle hazırlanan kodlar ile kuazarların kırmızıya kaymaları ölçülerek uzaklıkları bulunmu¸s ve kütle, luminosite ve Eddington luminosite oranı gibi fizikisel parametreleri elde edilmi¸stir. Bu çalı¸sma ile RTT150 teleskobu ile kuazar ke¸siflerinin yapılması için izlenmesi gereken yöntem ve yakla¸sımları ortaya koyan bir yol haritası olu¸sturmu¸stur. Anahtar Kelimeler: Galaksiler, Aktif Galaksiler, Kuazarlar