Japon eğitim sisteminin tarihsel gelişimi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BUKET DURDU

Danışman: Kasım Karaman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Eğitim kurumu da diğer kurumlar gibi sürekli bir değişim içindedir. Tarih boyunca toplumların temel ihtiyaçlarından birisi olan eğitim gerek kültür, ekonomi, din, siyaset gibi diğer toplumsal kurumlarla ilişkili olarak gerek savaşlar, göçler, ticaret gibi dışsal etkenlere bağlı olarak değişmektedir. Bu çalışma, tarihsel süreçte Japon eğitim sisteminde içsel ve dışsal faktörlere bağlı olarak meydana gelen değişmeleri konu edinmektedir. Erken dönem tarih kaynaklarına göre Japonya eğitimi Terakoya adı verilen basit okuma ve yazmaya dayalı okullar ile başlar. Çeşitli tarikatlar tarafından şekillendirilen bu eğitim din eğitimi merkezli bir eğitim olarak şekillenir. Eğitim temel dini bilgilerin öğretilmesi yanında günlük hayata ilişkin temel becerilerin kazandırılmasını da amaçlamaktadır. Japon tarihinde en önemli gelişmelerin yaşandığı Meiji dönemi, Japon eğitim tarihi açısından da önemlidir. Meiji döneminde hız kazanan Batılılaşma hareketlerinden en çok etkilenen kurumların başında eğitim gelmektedir. Bu dönemde, Japon eğitim sistemi, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa devletleriyle gelişen ikili ilişkilere bağlı olarak, hem yapısal hem de kapsam ve müfredat açısından batılaşma sürecine girmiştir. Meiji sonrası dönemde meydana gelen 1. Dünya Savaşı, Kanto Depremi, Pasifik Savaşı gibi büyük bölgesel ve küresel krizler Japonya'yı iç dinamiklerini harekete geçirmeye itmiş, bilimsel ve teknolojik alanda kaydettiği gelişmeler bir Japon Modeli anlayışını ortaya çıkarmıştır. Bu süreç eğitim sisteminde de geleneksel formlarla modern formların birleştiği ve yine Japonya'ya özgü olarak nitelendirebilecek bir eğitim modelinin temellerini oluşturmuştur. Günümüzde, bir sistem olarak ele alındığında, Japon eğitimi geleneksel kültürel değerlerle biçimlenmiş öz güveni yüksek, bireysel ve toplumsal sorumluluk bilincine sahip bireyler yetiştiren; gelişmiş dayanışma ağlarıyla desteklenen bütünleşmiş bir toplumsal yapıyı tesis edebilen, aynı zamanda bilimsel ve teknolojik gelişmeler bakımından da dünyada öncü toplumlardan biri olabilme başarısı gösterebilen bir sistem olarak dikkat çekmektedir. Literatüre bağlı olarak, geçmişten günümüze tarihsel süreçte içinde, Japonya tarihinde önemli dönüm noktaları olarak sayılabilecek bir tarihi akış içinde Japon eğitim tarihinin incelendiği bu tez, genel Japon tarihi yanında bir Japon eğitim tarihi ve Japon kültür tarihini de içermektedir. Bu çalışmanın "Nasıl bir eğitim, nasıl bir eğitim sistemi?" tartışmalarının süreklilik ve güncellik arz ettiği Türkiye için bir bakış açısı sunacağı düşüncesindeyiz. Bu bağlamda, kökleri çok derinlere dayanan Türk kültüründen beslenen değerlerle, çağdaş bilimsel ve teknolojik gelişmeleri bütünleştirebilen bir Türk eğitim sistemi oluşturabilme hedefinin gerçekleşebilir olduğuna olan inancımızı belirtmek isteriz. Anahtar Kelimeler: Japon Tarihi, Japon Eğitimi, Japon Eğitim Tarihi, Japon Kültürü