Platon ve Hegel Felsefesinde Diyalektik Kavramı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MİRAY DAYIOĞLU

Danışman: Vedat Çelebi

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Felsefe tarihi boyunca birçok filozof tarafından ele alınan diyalektik yönteminin, Platon ve Hegel felsefesinde kazanmış olduğu anlam çalışmanın özünü oluşturmaktadır. Platon ve Hegel'de diyalektik, düşünmenin aracıdır. Her iki düşünüre göre diyalektik, varlığın hakikatini ortaya çıkaran bir bilimdir. Diyalektik, Platon'un felsefesinde ideaların bilimi iken, Hegel felsefesinde ise varlığın kendini gerçekleştirmesinin bilimidir. Diyalektik yöntemlerinin incelenmesi sonucunda; Platon'un diyalektiği sorgulamaya dayanan, savdan sava geçerek sonuca ulaşmayı hedefleyen bir yöntemdir. Platon'da diyalektik yöntem; düşünme, anlama, bilme ve inceleme ile sonuca ulaşmamızı sağlayan bir araç olarak görülmektedir. Hegel'in diyalektiği karşıtların birliği üzerine kurulu olup, insan varlığının karşıtları aşarak, evren, doğa ve varlığın birliğine ulaşmasıdır. Bu iki diyalektik anlayışı karşılaştırdığımız zaman, iki düşünürün de diyalektiği felsefenin bütününü kapsamaktadır. Platon ve Hegel diyalektik yöntem olarak bütün ve parça arasındaki ilişkiyi açıklamak bakımından birbirlerinden farklı anlayışları savunmuşlardır. Diyalektik kavramı, Platon'da düşünmenin ideal şekli olan soyut belirlenimken, Hegel'de ise somut ve akılsal belirlenim kazanmıştır. Çalışmamızın amacı; diyalektik kavramının felsefe tarihinde önemini göstermek ve Platon ve Hegel'in diyalektiğe bakış açılarına dair bir çerçeve oluşturmaktır.