Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Şükran ŞAHİNKAYA
Danışman: Zeynep Türe Yüce
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada hematolojik malignite nedeniyle kemoterapi alan ya da hematopoetik kök hücre nakli yapılan hastalarda gelişen ishaller ve enfeksiyöz ishaller için risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri (ERÜ) Şahinur Dedeman Kemik İliği Nakil Hastanesi hematoloji ve kemik iliği transplantasyon ünitelerinde 1 Haziran 2021-30 Kasım 2022 tarihinde hematolojik malignite tanılı hastalarda prospektif gözlemsel olarak yapıldı. Çalışmada iki farklı karşılaştırma yapıldı. 1: Tüm hasta grubunda ishali olan ve olmayan hastalar demografik veriler, tedaviler, risk faktörleri, laboratuvar bulguları ve prognoz açısından karşılaştırıldı. 2: İshali olan hastalar enfeksiyöz ve non-enfeksiyöz olarak kategorize edilerek demografik veriler, tedaviler, risk faktörleri, laboratuvar bulguları ve prognoz açısından karşılaştırıldı. Çalışmamıza ishali olmayan 50 (%32.3), ishali olan 105 (%67.7) olmak üzere toplam 155 hasta dâhil edildi. HKHN öyküsü (%78'e %28; <0.001), nötropeni varlığı (%61'e %18 p<0.001), nötropenik ateş varlığı (%25'e %4 p=0.003) ve Granülosit Kolonisi Stimulasyon Faktörü (GCSF) kullanımı (%58'e %10 p<0.001) oranları ishali olan grupta olmayan gruba göre daha yüksekti. Antimikrobiyal tedavilerden piperasilin-tazobaktam (%44 ve %14 p<0.001), flukonazol (%67 ve %14,p<0.001) ve asiklovir (%84 ve %48 p<0.001) kullanımı ishali olan hasta grubunda daha yüksek bulundu. İshali olan 38 hasta enfeksiyöz ishal olarak kategorize edildi. Kortikosteroid kullanım oranı enfeksiyöz ishali olan grupta (%39) istatistiksel olarak anlamlı oranda (p<0.001) daha yüksekti. Non enfeksiyöz ishali olan hastalarda GCSF kullanım oranı enfeksiyöz ishali olan hastalara göre daha fazla bulundu (%67 ve %42, p=0.022). İshal süresi ortanca değeri enfeksiyöz ishali olan grupta 9 (4-10); non-enfeksiyöz ishali olan grupta ise 5 (3-8) gündü (p=0.012). Çok değişkenli lojistik regresyon modeline göre kortikosteroid tedavisinin enfeksiyöz ishal riskini OR=4.75 (CI:1.32-17.02) kat arttırdığı belirlendi. GCSF tedavisinin enfeksiyöz ishale karşı OR=1/0.352=2.84 (CI:0.12-0.96) kat risk azaltıcı etki gösterdiği ve ishal süresinin artmasının enfeksiyöz ishal için 1.15 (CI:1.02-1.31) kat risk oluşturabileceği sonucuna ulaşıldı. Hematolojik maligniteli hastalarda enfeksiyöz ishal süresi daha uzundur. Kortikosteroid kullanımı enfeksiyöz ishal gelişiminde bir risk faktörü iken GCSF kullanımı koruyucu etkiye sahiptir. Anahtar Kelimeler: Hematolojik Kanser; Enfeksiyon; İshal; Tedavi.