ÇEŞİTLİ BİTKİLERDEN ELDE EDİLEN UÇUCU YAĞLARIN DEPOLANMIŞ ÜRÜN ZARARLISI BÖCEKLER ÜZERİNDEKİ ÖLDÜRÜCÜ ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SALİH KARABÖRKLÜ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Abdurrahman AYVAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'nin değişik bölgelerinden İzmir kekiği Origanum onites L., beyaz kekik Origanum majorana L., sivri kekik Satureja thymbra L., mersin Myrtus communis L., defne Laurus nobilis L., limon Citrus limon L., pire otu Tanecetum armenum (DC.) Suchultz Bip., kazayağı Chenopodium botrys L., kekik Thymus sipyleus Boiss. ve adaçayı Salvia cryptantha Montbret et Aucher ex Benth., bitkileri toplanmış ve oda sıcaklığında kapalı bir ortamda kurutulduktan sonra bitkiler küçük parçalara ayrılmış ve Clevenger tip su buharı distilasyon cihazında ihtiva ettikleri uçucu yağlar çıkarılmıştır. Daha sonra bu uçucu yağların Ephestia kuehniella, Plodia interpunctella, Trogoderma granarium, Tribolium castaneum ve Acanthoscelides obtectus üzerindeki öldürücü etkileri araştırılmıştır. Her bir uçucu yağ çeşidi için zararlı populasyonunun yarısını ve %99'unu öldürmek için gerekli dozlar (LC50 ve LC99 değerleri) hesaplanmıştır. Uçucu yağların öldürücü etkisi böceğin türüne ve bitki çeşidine göre farklılık göstermiştir. Uçucu yağlar genel olarak böceklerin ömür uzunluğunu azaltmıştır. E. kuehniella, P. interpunctella ve T. granarium larvalarının uçucu yağ uygulamasından pek etkilenmedikleri gözlenmiştir. Sivri kekikten elde edilen uçucu yağın güve yumurtalarından larva çıkışını tamamen engellediği gözlenmiştir. Defne, mersin ve pire otu bitkilerinden elde edilen uçucu yağlar 45 µl/300 ml hava doz uygulamasında A. obtectus erginlerinin tamamını öldürmüştür. T. castaneum erginleri üzerinde en etkili uçucu yağlar defne ve mersin bitkilerinden elde edilmiştir. Mersin ve beyaz kekik bitkilerinden elde edilen uçucu yağlar oldukça düşük dozlarda E. kuehniella erginlerinin tamamen ölmesine neden olmuştur.