Sarı köpek üzümü (Solanum luteum Mill.) ve Şeytan Elması (Datura stramonium L.)'nın çimlenme ve gelişme biyolojileri üzerine etkili olan faktörlerin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL KOCATAŞ
Danışman: Doğan Işık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:SARI KÖPEK ÜZÜMÜ (Solanum luteum Mill.) VE ŞEYTAN ELMASI (Datura stramonium L.)'NIN ÇİMLENME VE GELİŞME BİYOLOJİLERİ ÜZERİNE ETKİLİ OLAN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI Ayşegül KOCATAŞ Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Eylül 2022 Danışman: Prof. Dr. Doğan IŞIK ÖZET Bu çalışmada Solanum luteum Mill. (Sarı Köpek Üzümü) ve Datura stramonium L. (Şeytan Elması) yabancı otlarının tohum çimlenmesi ve bitki gelişim biyolojilerine abiyotik (çevresel) faktörlerin etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yabancı ot tohumlarının çimlenmesine farklı derecelerdeki sıcaklık (5, 10, 15, 20, 25, 30, 35 ve 40 °C), farklı tuz konsantrasyonları (0, 25, 50, 100, 150, 200 ve 250 mM), farklı pH değerleri (4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10), ışık (12 saat aydınlık-12 saat karanlık), karanlık (tamamen karanlık) ve farklı toprak derinliklerinin (1, 2, 5, 10, 15 ve 20 cm) etkileri araştırılmıştır. Yapılan araştırmanın sonuçlarına göre S. luteum tohumlarının en yüksek çimlenme oranı %61.65 değeri ile 25 °C sıcaklıkta en düşük çimlenme oranı ise %19.10 değeri ile 35 °C sıcaklıkta görülmüştür. D. stramonium tohumlarının en yüksek çimlenme oranı %85.83 değeri ile 30 °C sıcaklıkta en düşük çimlenme oranı ise %41.66 değeri ile 15 °C sıcaklıkta görülmüştür. Işık ve karanlık ortamın tohum çimlenmesi üzerine etkileri araştırılan bu çalışmada S. luteum tohumlarının ışık ve karanlık uygulamalarında çimlenme oranlarına bakıldığında her iki uygulamada da tohumların %21.66'sı çimlenmiştir. D. stramonium tohumlarında ise ışık uygulamasında tohumların %88.33'ü çimlenirken karanlık uygulamasında tohumların %84.16'sının çimlendiği görülmüştür. Farklı pH değerlerinin tohum çimlenmesi üzerine etkileri araştırılan bu çalışmada S. luteum tohumları %65.83 değeri ile pH 9 da en yüksek çimlenme oranına sahipken, %26.66 değeri ile pH 8 de en düşük çimlenme oranına sahiptir. D. stramonium tohumları %92.49 değeri ile pH 10 da en yüksek çimlenme oranına sahipken, %64.99 değeri ile pH 9 da en düşük çimlenme oranına sahiptir. Farklı tuz konsantrasyonlarının çimlenme üzerine etkilerinin araştırıldığı çalışmada S. luteum tohumlarının çimlenme oranı %19.99 değeri ile en yüksek 0 mM tuz uygulamasında elde edilmişken, %4.16 değeri ile en düşük çimlenme oranı 50 mM tuz uygulamasından elde edilmiştir. D. stramonium tohumlarının çimlenme oranı %87.50 değeri ile en yüksek 25 mM tuz uygulamasında elde edilmişken, %0.83 değeri ile en düşük çimlenme oranı 100 mM tuz uygulamasından elde edilmiştir. Farklı toprak derinliklerinin bitki çıkışı üzerine etkilerinin araştırıldığı çalışma doğal iklim koşullarında arazide yapılmıştır. S. luteum tohumlarının bitki çıkış oranı %50 değeri ile en yüksek 1 ve 2 cm toprak derinliği uygulamalarında elde edilmişken D. stramonium tohumlarının bitki çıkış oranı %50 değeri ile en yüksek 2 cm toprak derinliği uygulamasında elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Solanum luteum Mill., Datura stramonium L., Çimlenme, Sıcaklık, pH, Tuz, Işık, Toprak derinliği.