Gevrekzâde Hâfız Hasan Efendi'nin Netîcetü'l - Fikriyye fî Tedbîri Velâdeti'l - Bikriyye Adlı Eseri: İnceleme - Metin - Dizin

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Şaziye DİNÇER BAHADIR

Danışman: Nevzat Özkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, geleneksel Osmanlı tıbbının son temsilcisi Gevrekzâde Hâfız Hasan Efendi tarafından XVIII. yüzyılda kaleme alınmış olan "Netîcetü'l-Fikriyye fî Tedbîri Velâdeti'l-Bikriyye" adlı tıbbi eser incelenmiştir. İncelemede eserin İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Türkçe Yazmalar 7092 numaralı nüshası esas alınmıştır. Diğer iki nüsha, destek nüsha olarak kullanılmıştır. Çalışmamız giriş, inceleme, metin, dizin ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde önce XVIII. yüzyıl Osmanlı tıbbı ve bu döneme ait tıp yazmaları ele alınmıştır. Ardından Gevrekzâde Hâfız Hasan Efendi ve "Netîcetü'l-Fikriyye fî Tedbîri Velâdeti'l-Bikriyye" hakkında bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde eserin imla ve ses bilgisi ile ilgili özellikleri ortaya konulmuştur. Metin bölümünde, eserin çeviri yazı (transkripsiyon) işaretleriyle Latin alfabesine aktarımı yapılmıştır. Dizin bölümünde metinde geçen sözcüklerin alfabetik sıralaması yapılmış, sonuç bölümünde ise elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Çalışma hazırlanırken yararlanılan kaynaklar kaynakça bölümünde gösterilmiştir. Bu eserin incelenmesiyle XVIII. yüzyılda tıp ilminin durumu ve dilimizin tıp terimlerini ifade edebilme kapasitesi tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca bu çalışmanın daha sonra yapılacak olan çalışmalara terminoloji bakımından katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Anahtar Kelimeler: Gevrekzâde Hâfız Hasan Efendi, Netîcetü'l-Fikriyye fî Tedbîri Velâdeti'l-Bikriyye, kadın ve çocuk hastalıkları, tıp terimleri.