LATİFE TEKİN'İN SANATSAL METİNLERİNİN ARKETİPSEL ELEŞTİRİ YÖNTEMİ İLE TAHLİLİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA BAYKARA

Danışman: Mümtaz Sarıçiçek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Modern psikolojiye Carl Gustav Jung tarafından kazandırılan arketip kelimesi köken itibarıyla eski Yunanca'ya aittir. Arketipler insanlığın ilk başlangıcından beri süregelen ve kolektif bilinçdışının ürünleri olan "ilksel imge"lerdir. Jung'un arketipler üzerine yaptığı çalışmalar arketipsel eleştirinin temellerini oluşturmuştur. Bu eleştiri yöntemine Northrop Frye, Joseph Campbell, Mircea Eliade, Carol S. Pearson, Cherry Gılchrıst gibi isimler katkıda bulunmuştur. Böylelikle edebî eserleri okuma yolunda önemli bir kuram ortaya çıkmıştır. Türk edebiyatında hızla gelişen postmodern roman çizgisinde olan Latife Tekin, "büyülü gerçeklik" akımıyla dikkatleri üzerine çekmiş önemli bir kadın yazardır. Bu çalışmada yazarın kaleme almış olduğu sanatsal metinleri arketipsel eleştiri yöntemi ile tahlil edilmiştir. Çalışmanın içeriği beş bölümden oluşmaktadır. Metinler; arketipsel düzen, arketipsel benlikler, yolculuk arketipi, arketipsel mekânlar, renk arketipleri ve sayı arketipleri esas alınarak tahlil edilmiştir. Yapılan bu çalışmanın sonucunda ise Latife Tekin'in eserlerini oluştururken insanlığın ortak mirası olan arketiplere fazlasıyla yer verdiği ve büyük ölçüde kolektif bilincin yansımalarının görüldüğü tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Latife Tekin, roman, arketipsel eleştiri.