Kayseri Raşit Efendi Kütüphanesi'ndeki satır arası Kur'an tercümesi 216b-435b (giriş-metin-sözlük-tıpkıbasım)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HARUNU REŞİT YILMAZ

Danışman: Galip Güner

Özet:

İslamiyet'in Türkler tarafından benimsenmesinin ardından, yeni dinin kutsal kitabı olan Kur'an'ın Türkçeye çevrilmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bunun neticesinde farklı sahalarda birçok tercüme yapılmıştır. Bu tercümeler arasında satır-altı tercümeler ayrı bir yer tutar. Satır arası Kur'an tercümeleri, Türkçenin sözcük türetme gücünü gösteren ve sözcüklere yeni anlam ve görevlerin yüklendiği önemli kaynaklardır. Bu çalışma, Kayseri Raşit Efendi Kütüphanesindeki 26786 numarada kayıtlı Satır arası Kur'an Tercümesi'nin 216b-435b sayfaları arasının Latin alfabesine aktarılması, ses ve şekil bilgisi bakımından incelenmesi, sözlüğünün oluşturulması ve tıpkıbasımının hazırlanmasından oluşmaktadır. Bu satır arası tercümenin incelenmesiyle Eski Anadolu Türkçesinin söz varlığına ışık tutmak, Türkçenin anlam zenginliğini ortaya koymak ve sözcüklerin yeni anlam ve görevlerini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Çalışma ortaya konulurken öncelikle metin Latin alfabesine aktarılmış, daha sonra sözcükler ve sözcük grupları bilgisayar ortamında fişlenmiştir. Bu fişlemeden yola çıkılarak sözlük ve giriş bölümleri oluşturulmuştur. Eserin tıpkıbasım bölümü de çalışmanın sonuna eklenmiştir. Bu tez çalışması sonucunda Eski Anadolu Türkçesinin söz varlığına katkı sağlanmış, dönemin Türkçesinin kavram, nesne ve terimleri karşılamada ne kadar güçlü olduğu ortaya konmuştur.