Sanayisizleşme, yapısal dönüşüm ve sürdürülebilir ekonomik büyüme: Türkiye analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fak., İktisat, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gazi Polat

Danışman: Emrah Koçak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sanayisizleşme, imalat sanayi istihdam payında ve imalat sanayi katma değer payında gözlemlenen düşüşe işaret eden bir yapısal dönüşüm süreci olarak tanımlanmaktadır. Küreselleşme sürecinde, sanayisizleşme önce gelişmiş sonra gelişmekte olan ülkelerde farklı dönüşüm süreçleri ile ortaya çıkmıştır. Bu nedenle sanayisizleşme, yapısal dönüşüm ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkileri ülkelere özgü açıklayabilmek kritik politik sonuçlar sağlayabilir. Bu kapsamda tezin amacı, Türkiye'de yapısal dönüşüm süreci ve sanayisizleşmenin ekonomik büyüme üzerine uzun vadeli etkisini incelemektir. Sanayisizleşme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki 1980-2020 dönemi için beşerî sermaye, kentleşme, küreselleşme, dışa açıklık, finansal gelişme ve toplam faktör verimliliği kontrol değişkenleri ile araştırılmıştır. Tahmin sürecinde, doğrusal olmayan gecikmesi dağıtılmış otoregresif (NARDL) model yaklaşımı kullanılmıştır. Tahmin sonuçları Türkiye'de sanayisizleşme ve ekonomik büyüme arasında uzun dönemli asimetrik bir ilişkiyi göstermektedir. Bu ilişkiye göre, uzun dönemde, imalat sanayi istihdam payında ve imalat sanayi katma değer payında meydana gelen azalış şoklarının ekonomik büyüme üzerinde negatif etkisi, artış şoklarının pozitif etkisinden daha büyüktür. Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Yapısal Dönüşüm, Sanayisizleşme, Asimetri, Eş-bütünleşme.