Çayıralan ve Yöresi Ağızları (İnceleme-Metinler-Sözlük)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çevre Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET KORKMAZYİĞİT

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mustafa ARGUNŞAH

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çayıralan ağızları isimli bu çalışma, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Türk Dili Bilim Dalına yüksek lisans tezi olarak sunulmak üzere hazırlanmıştır.Derleme işine giriştiğimiz zaman derlemeyi yapacağımız kişilerin okuma yazma bilmeyen, ağız yapısı bozulmamış, yörenin dil özelliklerini muhafaza eden ve yansıtan yaşlı kadın ve erkekler olmasına dikkat ettik. Ayrıca derlediğimiz malzemelerin kültürel bir değer taşıması ve kültürel birikimlerle beslenmesi bizim için çok önemliydi. Fakat metinlerimizdeki malzeme yöredeki gelenek, görenek, hikâye ve günlük hayatta yapılan işlerle sınırlı kaldı.Yaptığımız derlemeler ilçe merkezi ve on üç köyde tamamlanmıştır. Bunlardan bazıları aynı kişiye ait olmak üzere CD'ye toplam yirmi iki adet ses kaydı yapılmıştır. CD'leri çevirme konusunda her ne kadar azami gayret gösterdiysek de bu konuda kusursuz olduğumuz düşüncesinde değiliz. İşimize yaramayan, metnin ahengini bozan veya anlaşılamayan yerleri metinlerde kullanmadık.Kullandığımız çeviri yazı işaretlerinde bir kaynağa bağlı kalmadık. Yöreye has bazı sesleri de göstermeyi uygun bulduğumuz işaretlerle gösterdik.Araştırmamız; yörenin özellikleri, ses bilgisi, şekil bilgisi, metinler, sözcük ve sonuç olmak üzere 6 bölümden oluşmaktadır. Ses ve şekil ilgisi bölümlerinde kullandığımız örneklerde alfabetik sırayı gözetmekle beraber, fiil çekimlerinde şahsa göre sıralama yaptık. Sözlük bölümünde metinlerimizde bulunan kelimelere metin ve satır numaraları ekledik. Bölgeden derlenen ama metinlerde yer almayan kelimeleri de numarasız olarak sözlüğe ekledik.Anahtar Kelimeler: Çayıralan, Ağız, Derleme, Ses, Şekil