Farklı biber (Capsicum annuum L.) saf hatlarında azot etkinliğinin fizyolojisi ve morfolojisinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SALİHA ERDOĞDU
Danışman: Halit Yetişir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma 2018-2019 yılları arasında çeşitli yerlerden temin edilen farklı biber çeşitlerinin ve saf hatların azot alım ve kullanımında etkin rol oynayan özelliklerini belirlemek, N verimliliğindeki genotipik farklılıklar açısından taramak ve azot metabolizmasında etkli olan özellikleri belirlemek amacıyla Seyrani Ziraat Fakültesi laboratuvar ve iklimlendirme odalarında yürütülmüştür. Çalışmanın birinci kısmında 18 tane biber genotipi düşük-N ve yüksek-N (0.3 mM N – 3.0 mM N) koşullarında denemeye tabi tutulmuştur. Yapılan testlemeler sonucunda 2 tane N-duyarlı (21-H-1-1, AH-2-3) ve 2 adet N-duyarsız (ERÜ 1248, 24-H-6) olduğu tespit edilen genotipler birbiri üzerine karşılıklı aşılanmak amacıyla seçilmiştir. Çalışmanın 2. kısmında ise seçilen gonotipler tüp aşı yöntemiyle karşılıklı aşılanarak düşük-N (0.3 mM N) ve yüksek-N (3.0 mM N) koşullarında tekrar denenmiştir. Gövde ve kök yaş-kuru ağırlık, bitki boyu, yaprak alanı, kök uzunluğu, hacmi ve çapı, fotosentez, SPAD, toplam klorofil içeriği, toplam karotenoid miktarı, nitrat redüktaz (NR) enzim aktivitesi, yaprakta ve kökte toplam azot, miktarı belirlenmiştir. Neticelere göre hatlar azot alım ve kullanım bakımından istatistiki olarak birbirinden farklıdır. Düşük-N'de kök kuru ağırlığı yüksek iken, yüksek-N dozunda yeşil aksam kuru ağırlığı da yüksek bulunmuştur. Ayrıca hatlar arasında da farklılık tespit edilmiştir. Azot etkin genotiplerin anaç olarak kullanılmasıyla (21-H-1-1/24-H-6, 21-H-1-1/ERÜ 1248, AH-2-3/ERÜ 1248, AH-2-3/24-H-6) kontrole (N-etkinsiz) göre bir artış kaydedilirken, N-etkin genotiplerin kalem olarak kullanılmasıyla (ERÜ 1248/21-H-1-1, ERÜ 1248/AH-2-3, 24-H-6/21-H-1-1, 24-H-6/AH-2-3), kontrolün (N-etkin) altında bir büyüme görülmüştür. İyi gelişmiş güçlü kök sistemlerin N kullanım etkinliğine katkıda bulunan en önemli faktör olduğu da görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Biber, Azot Etkinliği, Bitkisel Gelişim, Aşılama, N -Alımı