ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN 21. YÜZYIL BECERİLERİNİN İNCELENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İREM GÜLCE YİĞİT

Danışman: Emre Toprak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

21. yüzyıl becerileri, küreselleşen ve dijitalleşen dünyada bireylerin başarılı olabilmesi için kritik öneme sahip yetkinliklerdir. Bu beceriler, eleştirel düşünme, problem çözme, yaratıcılık, iletişim, iş birliği ve dijital okuryazarlık gibi unsurları kapsamaktadır. Eğitim sistemleri, bu becerilerle donatılmış bireyler yetiştirmeyi hedefleyerek geleceğe hazırlık sürecini desteklemektedir. Bu araştırma, öğrencilerin 21. yüzyıl beceri düzeylerinin çeşitli demografik değişkenlere göre farklılık gösterme durumunu incelemektedir. Araştırma, nicel araştırma modellerinden betimsel ve yordayıcı korelasyonel bir araştırmadır. Araştırmaya 2023-2024 öğretim yılında, İç Anadolu Bölgesinde bir il merkezinde farklı okullarda öğrenim gören ve uygun örnekleme yöntemiyle belirlenen 391 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, kız öğrenciler erkek öğrencilere göre daha yüksek beceri düzeylerine sahipken, 8. sınıf öğrencilerinin 7. sınıf öğrencilerinden daha yüksek beceri seviyelerine sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, ebeveynlerin eğitim düzeyinin öğrencilerin beceri düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Anneleri üniversite mezunu olan öğrenciler, anneleri ilkokul veya ortaokul mezunu olanlara göre daha yüksek beceri düzeyine sahiptir. Babası üniversite mezunu olan öğrenciler de babası ilkokul mezunu olanlara göre daha yüksek becerilere sahiptir. Aile gelir düzeyi de öğrencilerin beceri düzeylerini etkilemektedir; gelir seviyesi yüksek ailelerin çocukları, düşük gelirli ailelerin çocuklarına göre daha yüksek 21. yüzyıl becerilerine sahiptir. Kardeş sayısına göre de beceriler konusunda anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, sosyoekonomik ve eğitimsel faktörlerin 21. yüzyıl becerilerinin gelişimi üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma sonucunda eğitimde fırsat eşitliği sağlamak ve öğrencilerin becerilerini desteklemek için çeşitli politikaların geliştirilmesi gerektiği vurgulanmakta, çözüm önerileri sunulmaktadır. Anahtar sözcükler: 21. yüzyıl becerileri, eğitim düzeyi; sosyoekonomik faktörler