İKİ FARKLI DİJİTAL PROGRAM İLE ÜRETİLEN REHBERLERİN İMPLANT CERRAHİSİNDEKİ DOĞRULUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA KAHRAMAN
Danışman: Emrah Soylu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dental implantoloji, diş ve fonksiyon eksikliklerinin giderilmesinde günümüzde en yaygın kullanılan tedavi yöntemlerinden biridir. Zaman içerisinde implantların protez temelli olarak daha ideal konumlara yerleştirilmesinin önemi artmıştır. Bu doğrultuda, dijitalleşmenin getirdiği yeniliklerden biri olan bilgisayar destekli implant cerrahisi, implantların daha öngörülebilir ve hassas bir şekilde konumlandırılmasını mümkün kılmaktadır. Bu sistemlerden biri olan statik rehberli cerrahi sistemi, implantların dijital ortamda planlanarak protetik restorasyon temelli yerleştirilmesini sağlar. Statik rehberli sistemlerde kullanılabilecek pek çok dijital yazılım bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, dental implant cerrahisinde kullanılan iki farklı dijital planlama yazılımı olan NemoScan (Nemotec, Madrid, İspanya) ve Exoplan (Exocad GmbH, Darmstadt, Almanya) programlarıyla üretilen cerrahi rehberlerin doğruluğunu karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Bu in vitro çalışmada, hazır kalıplardan üretilen standart poliüretan maksilla modeller (Selbones, Kayseri, Türkiye) kullanıldı. Çalışma, NemoScan (Nemotec, Madrid, İspanya), Exoplan (Exocad GmbH, Darmstadt, Almanya) ve serbest el yöntemi olarak 3 gruba ayrılmış olup, gruplar kendi içinde, tek üye alt grubu (15 numaralı diş bölgesi), iki üye alt grubu (12-22 numaralı diş bölgesi), dişsiz maksilla (13-14-16-23-24-26 numaralı bölgeler) olmak üzere 3 alt gruba ayrılmıştır. Modellere implantlar yerleştirildikten sonra elde edilen DICOM verileriyle ,planlanan sanal implant konumlarının STL verileri çakıştırılarak sapmalar Geomagic Control X 2025 (Hexagon AB, Stockholm, İsveç) yazılımı ile ölçülmüştür. Çalışma kapsamında; tek üye alt grubuna toplam 15, iki üye alt grubuna toplam 30 ve dişsiz maksilla alt grubuna 90 olmak üzere poliüretan modellere toplam 135 dental implant (Bilimplant, Proimtech AŞ, İstanbul, Türkiye) yerleştirilmiştir. Planlanan implant pozisyonları ile operasyon sonrası elde edilen implant pozisyonları arasında oluşan x, y, z, düzlemlerindeki sapmalar(mm) ve açısal sapmalar , KIBT görüntüleri üzerinde çakıştırma (superimposition) yöntemi kullanılarak üç boyutlu olarak analiz edilmiştir (Mayıs Tasarım, İstanbul, Türkiye). Bu analiz sonucunda, NemoScan (Nemotec, Madrid, İspanya) ve Exoplan (Exocad GmbH, Darmstadt, Almanya) planlama yazılımlarıyla üretilen cerrahi rehberlerin doğruluk düzeyleri üç boyutlu olarak karşılaştırılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler değerlendirildiğinde, tek üye alt grubunda Exoplan, NemoScan ve serbest el yöntemleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. İki üye alt grubunda ise implantlar arası mesafe sapması açısından NemoScan (Nemotec, Madrid, İspanya) yazılımı daha yüksek doğruluk göstermiştir (p<0,05); ancak diğer ölçüm parametrelerinde anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Bununla birlikte, her iki dijital planlama yazılımı da serbest el tekniğine kıyasla anlamlı derecede daha doğru sonuçlar vermiştir. Dişsiz maksilla alt grubunda yapılan ölçümlerde yalnızca x ekseni sapması açısından Exoplan (Exocad GmbH, Darmstadt, Almanya) yazılımı daha iyi sonuç göstermiş, diğer parametrelerde ise iki dijital planlama yazılımı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Genel olarak değerlendirildiğinde, her iki dijital planlama yazılımı da serbest el yöntemine göre implant yerleşim doğruluğu açısından üstün performans sergilemiştir. Cerrahi rehber kullanımı, özellikle estetik açıdan kritik öneme sahip anterior bölgelerde ve çoklu diş eksikliği bulunan vakalarda implant yerleştirme doğruluğunu anlamlı düzeyde artırmaktadır. Posterior bölge tek diş eksikliklerinin tedavisinde cerrahi rehber kullanımı dental implant açısal sapmalarını azaltmada etkili olsa da çoklu diş eksiklikleri ve anterior estetik bölge uygulamaları kadar dikkat çekici farklılık sunmamaktadır. Daha geniş örneklem ile çalışmalara ihtiyaç vardır. Klinik uygulamalarda cerrahi rehberlerin olası sapma paylarının dikkate alınması ve anatomik yapılardan güvenli mesafelerin korunması, olası komplikasyonların önlenmesi açısından önem taşımaktadır. Anahtar kelimeler: Bilgisayar Destekli İmplant Cerrahisi; Dental İmplant; Nemoscan; Exoplan; Statik Rehberli Cerrahi; Üç Boyutlu Değerlendirme.