Para krizleri ve bu krizlerin tahmin edilebilirliği: Teori ve uygulama


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Cüneyt Dumrul

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ekrem ERDEM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

-II- PARA KRİZLERİ VE BU KRİZLERİN TAHMİN EDİLEBİLİRLİĞİ: TEORİ VE UYGULAMA ÖZET Son yıllarda para krizlerinin sonucu olarak ortaya çıkan ekonomik sorunlar, para krizlerinin tahmin edilebilirliği konusundaki akademik çalışmaların artmasına yol açmıştır. Bu çalışma, para krizleri ve bu krizlerin tahmin edilebilirliği konusundaki literatüre bir katkı sağlamaktadır. Bu tez, para krizlerinin Türk ekonomisi için tahmin edilebilir olup olmadığını test etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, bu tezde Türk ekonomisindeki krizlerin, kriz oluşmadan altı ay önce tahmin edilebileceği hipotezi ileri sürülmüştür. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, teorik para krizi modelleri incelenmiştir. İkinci bölümde, para krizlerinin tahmin edilebilirliği ile ilgili iki temel metod, erken uyarı sistemleri yaklaşımı ve öncü ekonomik göstergeler yaklaşımı açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, 1980-1993 yıllan arasında Türk ekonomisindeki gelişmeler finansal ve dış sektör açışımdan ele alınmıştır. Zira, bu gelişmeler Türk ekonomisinde 1994 ve 2001 yıllarında yaşanan para krizlerine zemin hazırlamıştır. Son bölüm ise, uygulamaya ilişkin bölümdür. Bu bölümde, 1994 ve 2001 krizleri için erken uyarı sistemleri yaklaşımı kullanılmak suretiyle bir uygulama yapılmıştır. Bu uygulama sonucunda iki göstergenin, her iki krizde de sinyal verdiği görülmüştür. Bu göstergelerden ilki, "bir aylık ağırlıklı mevduat faiz oranları"; diğeri ise, "Merkez Bankası' nın dış kredileri'dir. Gerçekten bu iki gösterge, her iki krizde de yüksek sinyal gücüne sahip olmuştur. Bu nedenle, Türkiye'de para krizlerinin önceden tahmin edilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, tezde Türk ekonomisindeki para krizlerinin ikinci ve üçüncü para krizi modelleri çerçevesinde açıklanabileceği de ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak bu tezin temel iddiası, Türk ekonomisinde gelecekte yaşanabilecek para krizlerinin, finansal sektöre ilişkin değişkenlerin izlenmesi suretiyle önceden tahmin edilebilir ve bu krizlerin önlenebilir olduğudur. Anahtar sözcükler: Para krizleri, para krizlerinin tahmin edilebilirliği, erken uyarı sistemleri yaklaşımı, öncü ekonomik göstergeler yaklaşımı, Türk ekonomisi.