Mersin ili Silifke ilçesi örtü altı domates yetiştiriciliğinde görülen bakteriyel hastalık etmenlerinin tanısı ve yaygınlık durumlarının belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET SERİN

Danışman: SÜMER HORUZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Mersin ili Silifke ilçesi merkez ve sekiz farklı mahallesinde örtü altında domates üretimi yapılan 130 serada bakteriyel hastalık surveyi gerçekleştirilmiş ve hastalıkların bölgede yaygınlık durumları tespit edilmiştir. Ayrıca, örtü altında domates üretimi yapan üreticilere anket çalışması yapılarak bitki koruma ve bakteriyel hastalıklar konusundaki bilinçleri analiz edilmiştir. İncelemeler esnasında seralarda yapraklarda kloroz, nekroz, bitkide solgunluk, gövdede yumuşama ve nekrozlar gibi hastalık belirtisi gösteren 39 farklı seradan örnekler alınmıştır. Çalışmada 31 farklı seradan 317 adet bakteriyel izolat elde edilmiştir. İzole edilen bakterilerden 109 tanesi seçilerek LOPAT, çeşitli fizyolojik ve biyokimyasal testler, MALDI-TOF MS, PCR ve sekans analizi ile tanıları yapılmıştır. Ankete göre üreticilerin daha çok zararlılarla karşılaştığı, hastalık belirtilerini tanıdıkları, ancak hastalığa bakterinin neden olduğunu bilmedikleri gözlenmiştir. Silifke ilçesinde örtü altında domates üretimi yapılan alanlarda bakteriyel etmenlerin yaygınlık oranı %23.8 olarak bulunmuştur. Bölgede domates üretiminde en fazla sorun oluşturan bakteriyel hastalık %17.7 yaygınlık oranı ile Pseudomonas syringae pv. tomato iken, bunu %4.6 yaygınlık oranıyla Stenotrophomonas spp., %1.5 yaygınlık oranlarıyla Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis ve Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum izlemiştir. Öz nekrozu etmenlerinden Pseudomonas corrugata, Paenibacillus amylolyticus, Paenibacillus polymyxa, Microbacterium sp. ve Arthrobacter sulfonivorans %0.8 yaygınlık oranlarıyla bölgede en az saptanan türler olmuştur. Mersin ilinde ilk defa domateste fırsatçı patojen olabilecekleri düşünülen Stenotrophomonas, Paenibacillus, Microbacterium ve Arthrobacter cinsinde yer alan bakteriler izole edilmiştir. Bu izolatların domateste patojen olma durumlarının daha fazla çalışma ile ortaya konması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Silifke, Lycopersicum, bitki patojeni bakteriler, sörvey