Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ ZEYNEP SÖNMEZ
Danışman: Sultan Taşcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osteoartrit (OA) yaygın romatizmal bir hastalıktır. Bu çalışma diz OA olan bireylere diz bölgesine sarı kantaron yağının üç hafta süresince günde üç kez lokal olarak sürülerek uygulanmasının bireylerin ağrı şiddetine ve fiziksel fonksiyonlara etkisini belirlemek amacıyla, kantitatif (randomize kontrollü) ve kalitatif çalışma olarak yapılmıştır. Araştırma 30 sarı kantaron yağı (müdahale grubu), 30 zeytinyağı (plasebo kontrol grubu) grubunda olmak üzere toplam 60 hasta ile yürütülmüştür. Çalışmada kurum izni, etik kurul onayı ile bireylerin bilgilendirilmiş gönüllü olurları alınmıştır. Araştırmada veriler, hasta tanıtım formu, Visual Analog Skala (VAS), WOMAC Osteoartrit İndeksi kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubuna sarı kantaron yağı uygulaması, plasebo kontrol grubuna zeytinyağı uygulaması yapılmıştır. Araştırmanın birinci ve ikinci haftasının sonunda hastalara ev ziyaretleri yapılarak VAS ağrı ölçeği uygulanmış, uygulamanın üçüncü haftasının sonunda (dördüncü izlem) bireyler poliklinik kontrolüne çağırılmış; VAS ağrı ölçeği ve WOMAC Osteoartrit İndeksi tekrar uygulanmıştır. Karşılaştırmalarda p 0.05), üçüncü ve dördüncü izlem puanları arasında fark olduğu ve müdahale ve plasebo kontrol grubundaki bu farkın anlamlı olduğu bulunmuştur. Müdahale grubunda WOMAC-Ağrı; WOMAC- Tutukluk ve WOMAC- Fiziksel fonksiyon alt boyutu ölçek puanları açısından birinci izlem ve son izlem arasında anlamlı fark bulunduğu belirlenmiştir(p<0.05). WOMAC alt ölçek puanları açısından her iki grubun birinci izlem ve son izlem puanları arasında fark olduğu ve gruplar arasındaki bu farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Araştırma süresince grupların ağrı kesici kullanma durumuna bakılmış ve müdahale grubunun ağrı kesici kullanma oranının plasebo kontrol grubundan anlamlı olarak düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Çalışmada elde edilen kalitatif verilerin kantitatif sonuçlarla uyumlu olduğu ve yağ uygulamasına bağlı olumsuz bir yan etkinin yaşanmadığı belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, diz OA olan bireylerde sarı kantaron yağı uygulamasının, zeytinyağı uygulamasına göre daha etkili olduğu, VAS ağrı ve WOMAC osteoartrit indeksi puanlarını azalttığı, diz OA'lı bireylerde ağrıyı azaltıp; fiziksel fonksiyonu arttırdığı saptanmıştır. Buna göre OA'ya bağlı diz ağrısında sarı kantaron yağının kullanımına ilişkin daha ileri çalışmaların yapılması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Diz osteoartriti, ağrı, sarı kantaron yağı, fiziksel fonksiyon, hemşirelik.