Çuvaş Türkçesi Ulıp Destanı'nın İncelemesi, Bağlamlı Sözlüğü ve Gramatikal Dizini
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Muhammed Burak Güneri
Danışman: Gökçe Yükselen Peler
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çuvaş edebiyatı, özellikle de halk edebiyatı açısından çok zengindir. Destanlar, masallar, atasözleri, bilmeceler, hikâyeler bu edebiyat içerisinde geniş yer bulmaktadır. Bunlar içerisinde en önemlisi de Çuvaş edebiyatı ve Çuvaş halkı için büyük önem arz eden "Ulıp" destanıdır. Çuvaşlar ve Çuvaş Türkçesi üzerine yapılan akademik çalışmalar son zamanlarda artış göstermeye başlamıştır. Diğer Türk lehçelerine nazaran farklılıklar içeren Çuvaş Türkçesi, ilgi duyulması gereken ve araştırmacılarının genişletilmesine ihtiyaç duyulan bir Türk lehçesidir. Ulıp Destanı, bu sebepler de göz önüne alınarak bu alanla ilgili çalışmaların çoğaltılması ve birçok araştırmacıya kaynak olması amacı güdülerek incelenmiş ve gramatikal dizini yapılmıştır. Türkiye Türkçesine de aktarılan destanın üzerine gramatikal bir dizinin yapılmaması bu çalışmanın gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Çalışma temel olarak üç ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde Çuvaş Türklerinin kültürü, dini, Çuvaş Türklerinin tarihî gelişimi, Çuvaş Türklerinin yaşadıkları coğrafi bölge ve Çuvaş Türkçesinin genel özelliklerinin yanı sıra Türk lehçeleri içerisindeki yerine de değinilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Ulıp Destanı'nın incelemesi yapılmış, ses ve şekil bilgisi hazırlanmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde Ulıp Destanı'nın bağlamlı sözlüğüyle birlikte gramatikal dizini yapılmıştır. Burada ise dizin esnasında elde edilen bulgular neticesiyle Çuvaş Türkleri üzerine yapılan gramer araştırmalarına katkı sağlamaya çalışılarak sonrasında yapılacak olan çalışmalara bir kaynak oluşturulması hedeflenmiştir. Çalışmanın son kısmı ise kaynakçadan ve çalışmanın değerlendirildiği sonuçtan oluşmaktadır.