FERDİ SPORCULARIN DEĞERLER, BENLİK SAYGISI ve SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KARDELEN ZÜMRÜT ÇELİKKOL

Danışman: Serdar Sucan

Özet:

Bu araştırmanın amacı, ferdi sporcuların değer yönelimleri, benlik saygısı ve saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Sporun bireylerin kişilik özellikleri, sosyal ilişkileri ve psikolojik dengeleri üzerindeki etkileri uzun yıllardır araştırmacıların ilgisini çekmektedir. Bu bağlamda çalışma, farklı spor branşlarının sporcuların değer algıları ve davranış eğilimleri üzerindeki yansımalarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini Kayseri ilinde çeşitli federasyonlara bağlı olarak faaliyet gösteren lisanslı sporcular oluştururken, örneklemini ferdi dövüş sporları (karate, tekvando, boks, muay thai) ile diğer ferdi spor branşlarından (yüzme, tenis, atletizm, kayak) seçilen toplam 201 sporcu oluşturmaktadır. Araştırma ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak Sporcu Değer Yönelimi Ölçeği, Coopersmith Benlik Saygısı Envanteri ve Saldırganlık Envanteri kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra ANOVA ve Korelasyon Analizleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, spor branşına göre değer yönelimleri, benlik saygısı ve saldırganlık düzeylerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Özellikle boks branşındaki sporcuların saldırganlık düzeylerinin diğer branşlara kıyasla daha yüksek olduğu, buna karşın tenis ve karate branşındaki sporcuların benlik saygısı düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca ferdi sporcuların değer yönelimleri ile benlik saygısı arasında pozitif yönde, saldırganlık düzeyi ile ise negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bu bulgular, sporun bireylerin karakter gelişimi ve değer sistemi üzerinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Sonuç olarak, sporcuların branş türüne göre değer, benlik saygısı ve saldırganlık eğilimlerinde farklılıklar göstermesi, antrenman süreçlerinde psikolojik ve ahlaki gelişimin önemini ortaya koymaktadır. Bu araştırmanın, spor psikolojisi alanında yapılacak benzer çalışmalara yol gösterici nitelikte olacağı düşünülmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Benlik Saygısı; Değer Yönelimi, Saldırganlık, Ferdi Sporlar, Dövüş Sporları.