Irak'tan elde edilen S. aureus ve S. epidermidis izolatlarında siprofloksasin direncinin moleküler ve bilgisayar destekli analizleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: THOWIBA YOUSIF JAMEEL
Danışman: ABDURRAHMAN AYVAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) ve Metisiline dirençli Staphylococcus epidermidis (MRSE), hücre içi ilaç konsantrasyonlarını azaltan çoklu ilaç salgı pompaları yoluyla antibiyotik direnci geliştirir. Bu çalışma, fenotipik, moleküler ve in silico yaklaşımlar kullanarak, salgı pompası genlerinin (norA, mepA ve mdeA) sıklığını ve dağılımını ve bunların siprofloksasin ve metisiline dirençli izolatlardaki antibiyotik duyarlılık profilleriyle ilişkisini araştırmıştır. 250 klinik örnekten 140'ı (%56) Gram- pozitifti (59 S. epidermidis ve 41 S. aureus dahil). CLSI kılavuzlarına göre, %64,4'ü MRSE ve %80,5'i MRSA idi ve 53 izolatda (26 S. epidermidis, 27 S. aureus) siprofloksasin direnci tespit edildi. Direnç esas olarak mdeA (%94,3) ve norA (%84,9) ile ilişkilendirilirken, mepA 13 (%24,5) siprofloksine dirençli MRSA izolatında tespit edildi. Dizi analizi, mdeA'da protein yapısını değiştiren mutasyonları tanımladı; bunlar arasında Irak'tan bir MRSA ve MRSE izolatında G332V ve I338F yanlış anlamlı mutasyonlar ve S. aureus'ta yeni bir 342_InsT_343 insersiyonu yer almaktadır. Tüm mutasyonlar MdeA proteininin TMS11 ve TMS12 bölgelerinde yer almaktadır. Bilgisayar ortamında ve kenetlenme analizleri, mutant MdeA'nın siprofloksine ve etidyum bromüre karşı protein stabilitesinin ve bağlanma afinitesinin arttığını göstererek, geniş spektrumlu antibiyotik direncinde efüzyon pompalarının rolünü yeniden doğruladı. MRSA ve MRSE direncine temel oluşturan moleküler mekanizmaların aydınlatılmasına devam edilmesi, antimikrobiyal direncin giderek artan tehdidini azaltmaya yönelik küresel stratejilerde çok önemli olacaktır. Anahtar Kelimeler: Siprofloksasin, Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis, efflux pompası, norA, mepA, mdeA, mutasyon