Ortaokul Türkçe Derslerinde Eleştirel Dinleme/İzleme Uygulamaları Üzerine Bir Eylem Araştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CAFER ÇARKIT
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Kudret ALTUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eleştirel dinleme/izleme çağımızda bireylere kazandırılması gereken en temel beceriler içerisinde yer almaktadır. Ortaokul seviyesinde başlatılacak eleştirel dinleme/izleme öğretimi düşünen ve sorgulayan bireyler yetiştirme adına önemli bir adım olacaktır. Öğrencilerin dinledikleri/izledikleri içeriklere yönelik eleştirel bir tutum sergilemeleri bu araştırmanın birincil hedefini oluşturmaktadır. Araştırmada eylem araştırması modeli kullanılmıştır. Alan yazın bağlamında eleştirel dinleme/izleme becerileri ve bu becerilere yönelik kazanımlar tespit edilmiştir. Bu beceri ve kazanımları gerçekleştirmeye yönelik dinleme/izleme içerikleri ve etkinlikler hazırlanarak bir paket program oluşturulmuştur. Paket programın uygulanmasına yönelik 10 haftalık bir öğretim süreci planlanmıştır. Uygulama haftada iki ders saati olarak Kayseri ili Talas ilçesinde bir ortaokulun 25 öğrenciden oluşan 7/F sınıfında gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak belirlenen öğrenci günlükleri, ders vidoları, öğrenci etkinlikleri, görüşme kayıtları ve araştırmacı günlüğü ile elde edilen nitel verilerin betimsel ve içerik analizi yapılmıştır. Öğrencilerin eleştirel dinleme/izleme yeterliklerini belirlemeye yönelik geliştirilen "Eleştirel Dinleme/İzleme Özyeterlik Ölçeği" ön test- son test uygulaması ile elde edilen verilerde t- testi yapılmıştır. Yapılandırılmış gözlem formu ile elde edilen verilerin ise yüzde (%) hesaplaması yapılmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesi neticesinde öğrencilerin hedeflenen birçok kazanımı edindikleri, uygulama sürecinden memnun kaldıkları, uygulama derslerini diğer derslerden konu ve öğretim yöntemi yönünden özgün buldukları, edinilen becerileri günlük hayatta kullandıkları görülmüştür. Araştırma sürecinde belirlenen beceri ve kazanımlar yoluyla hazırlanan uygulama etkinliklerinin öğrencilerin eleştirel dinleme/izleme yeterliği kazanmalarında son derece yararlı olduğu sonucuna varılmıştır