Ev gezmeleri ve kadın dindarlığı (Darende örneği)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM DENGİZ DAĞ

Danışman: İlkay Şahin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de yaygın olarak görülen sosyal faaliyetlerden biri olarak "Günler" cinsiyet ayrılığının en net görüldüğü toplumsal gruplardandır. Gün diye ifade edilen bu toplanmalar Türkiye'de genellikle kadınlar arasında gerçekleştirilen, belli düzen içeren ve grupça yapılan bir buluşma biçimini ifade etmektedir. Düzenli ve grupça yapılan bir etkinlik olmasından ötürü bir toplumsal grup oluşturmaktadır. Gruptaki kişilerin birbirlerine etkileri düşünüldüğünde bir referans grup olarak da ifade edilebilir. Kadınlar arasında yaygın olan gün etkinlikleri, sosyalleşmelerinde ana etkenlerinden olması bakımından kadınların yaşamında önemli bir yere sahiptir. Günlerin, çalışan kadınlar için boş zamanlarını değerlendirme, iş ortamı dışında hemcinsleriyle bir araya gelme; ev hanımları için evin dışına çıkabilme imkânı sağlaması açısından kadınlar perspektifinden önemi büyüktür. Günler, kadınların bir araya gelip sohbet ettikleri, dertleşip rahatladıkları, eğlendikleri, aralarındaki sosyal dayanışmayı ve yardımlaşmayı canlı tuttukları, yakın çevrelerinde olup bitenden haberdar oldukları, günlük bilgi paylaşımları yaptıkları, sosyalleştikleri bir etkinlik olması sebebiyle iletişimin yoğun olduğu bir etkinliktir. Değişen toplum ve ihtiyaçlar karşısında günler, özellikle çalışmayan kadınlar için ekonomik bir gelir kaynağı olması bakımından da önemlidir. Gün yapmak, güne girmek, güne gitme gibi kavramlarla ifade edilen gün olgusunun ayrıca geçiş tören türleri, ziyaret günleri, dini içerikli günler gibi farklı amaçlarla toplanılan ve bu adla anılan türleri de vardır. Bu günler de eğlence amaçlı günler gibi kadınlar için, var olan çevreleriyle iletişim halinde olmak, komşu, akraba ve arkadaşlarına karşı vazifelerini yerine getirmek, yeni çevreler edinmek vb. fonksiyonları karşılar. Geçiş ritlerinde geleneksel ve toplumsal vazifelerini ifa etmek için kadınlar bir araya gelirler. Ritin yapılma amacına göre kadınlar; hayırlı olsun, geçmiş olsun, başınız sağ olsun gibi kalıp yargılarla temennilerini dile getirir, hayır duada bulunurlar. Dini içerikli günler ya da Kur-an okuma günlerinde de kadınlar dini eksikliklerini tamamlamak, ibadet etmek ve hissettikleri manevi açlıklarını doyurmak için bir araya gelirler. Sonuç olarak bu çalışmamızda söz konusu bütün günlerin içerikleri, katılımcıları, düzenlenme şekilleri, yerleri ve zamanları, düzenlenme amaçları ele alınmıştır. Günlerin bireysel ve toplumsal işlevleri saha çalışmalarıyla tespit edilip yorumlanmıştır. Nihayetinde bir etkileşim ortamı olarak gördüğümüz günlerin kadınlar üzerindeki dini etkileri ele alınmıştır. Anahtar kelimeler: Dindarlık, Cinsiyet, Kadın Dindarlığı, Kadın günleri, Dini günler