Astronomi konularının öğretiminde 5E öğrenme modelinin yedinci sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına ve tutumlarına etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İLKÖĞRETİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAGEHAN DEMİR

Danışman: Fulya Öner Armağan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Fen Bilimleri öğretim programında yer alan "Güneş Sistemi ve Ötesi" ünitesi içerisindeki astronomi kavramlarının 5E öğrenme modeli yardımıyla öğretilmesinin, öğrencilerin astronomi başarılarına ve astronomiye yönelik tutumlarına etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Ayrıca, çalışmada deney grubu öğrencilerinin 5E öğrenme modeline uygun geliştirilen etkinliklerle yapılan öğretim ile ilgili görüşleri incelenmiştir. Araştırmada, karma araştırma yöntemlerinden biri olan "gömülü desen" kullanılmıştır. Araştırma 2017-2018 eğitim-öğretim yılı ikinci öğretim döneminde yedinci sınıfta öğrenim gören 106 öğrenci katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma, iki deney ve iki kontrol grubu olmak üzere dört grup ile yürütülmüştür. Çalışmanın başlangıcında, yedinci sınıf öğrencilerine araştırmacı tarafından hazırlanan "Astronomi Başarı Testi" ve "Astronomi Tutum Ölçeği" ön test olarak uygulanmıştır. Çalışmaya başlamadan önce ön-test puanları ve fen bilimleri dersi puan ortalamalarına bakılarak grupların denk olduğu kabul edilmiştir. Ayrıca sadece deney grubunda bulunan öğrencilerin 5E öğrenme modeline ilişkin görüşlerini almak amacıyla doküman analizi gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda araştırmacı tarafından 5E öğrenme modeli basamaklarına uygun "Güneş Sistemi ve Ötesi" ünitesine yönelik ders planları hazırlanmıştır. Hazırlanan bu ders planları 24 ders saati süresince deney grubu öğrencilerine uygulanmıştır. Konunun öğretiminde kontrol grubu öğrencilerine ise, mevcut fen bilimleri dersi öğretim programı dikkate alınarak dersler yürütülmüştür. Astronomi Başarı Testi (ABT) ve Astronomi Tutum Ölçeği (ATÖ) kontrol ve deney gruplarına ön-test ve son-test olarak uygulanmıştır. Nicel veri toplama araçlarından elde edilen ön test ve son test bulguları betimsel istatistik ve çıkarımsal istatistik kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada ATÖ ön test sonuçları kovaryans olarak belirlenmiş ve son testlerin karşılaştırılması MANCOVA kullanılarak yapılmıştır. Uygulama sonucunda gruplar arasında akademik başarı ve astronomiye yönelik tutumları açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Nitel veri toplama araçlarından elde edilen veriler tema, kategori ve kodlar altında toplanmış ve içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Çalışmanın nitel kısmında yapılan doküman analizleri sonucunda öğrenciler 5E öğrenme modeline göre hazırlanan etkinliklerin öğrenmelerini kolaylaştırdığını ve kalıcı öğrenmeyi sağladığını vurgulamışlardır. 5E öğrenme modeline dayalı öğretimin, öğrencilerin akademik başarılarını ve astronomiye yönelik tutumlarını artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda; astronomi konularının öğretiminde 5E öğrenme modeli kullanılarak öğrencilerin kendi bilgilerini yapılandırmalarının sağlanmasına yönelik öğrenme ortamlarının oluşturulması için daha sonra yapılacak yeni araştırmalara yol gösterici önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Fen Eğitimi, Yapılandırmacı Yaklaşım, 5E Öğrenme Modeli, Astronomi