Antibiyotikli kanal patlarının apikal papilla mezenkimal kök hücrelerinde meydana getirdiği değişikliklerin ve antimikrobiyal etkinliklerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PEDODONTİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEÇİL ÇALIŞKAN
Danışman: Mustafa Aydınbelge
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Rejeneratif tedaviler, travma, kanser, hastalık ya da konjenital nedenlerle hasara uğramış doku ve organların tekrar oluşumunu hedeflemektedir. Rejenetatif tıp ve doku mühendisliğinin hızlı gelişimi, diş hekimliği alanında da bu uygulamaların sıkça gündeme gelmesini sağlamıştır. Doku mühendisliğinin diş hekimliği alanındaki en önemli hedeflerinden biri de, rejeneratif endodontik prosedürler ile pulpa-dentin kompleksindeki hücrelere ek olarak, dentin ve özellikle apikal olmak üzere tüm kök yapısını içeren zarar görmüş yapıların yenisi ile yer değiştirmesini sağlayan biyolojik temelli yapıların oluşturulmasıdır. Rejeneratif endodontide geliştirilmekte olan yöntemler; kök kanalının revaskülarizasyonu, kök hücre tedavisi, pulpa implantı, scaffold (iskelet, çatı) implantı, enjekte edilebilir scaffold uygulamaları, üç boyutlu hücre yazılımı ve gen terapisi şeklinde sıralanabilir. Çalışmamızda rejeneratif endodontik prosedürler uygulanırken kök kanalının dezenfeksiyonunda kullanılan üçlü, ikili ve modifiye üçlü antibiyotik patların (TAP, DAP, m TAP) apikal papilla kök hücrelerinde meydana getirdiği değişikliklerin hücre, RNA düzeyinde incelenmesi, antimikrobiyal etkinlikleri ve klinik uygulamalarda kullanımları ile ilgili verilerin elde edilmesi hedeflenmiştir. Hücre düzeyinde değerlendirme yapabilmek amacı ile canlılık, apoptoz ve proliferasyon testleri yapılmıştır. RNA bazında ise osteokalsin, dentin sialo fosfoprotein (DSPP) ve alkalen fosfataz (ALPP) seviyeleri değerlendirilmiştir. Ayrıca antimikrobiyal değerlendirme amacıyla agar difüzyon testi yapılmıştır. Grupların karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda tek yönlü varyans analizi, çoklu karşılaştırma testlerinde ise Tukey testi kullanıldı (p<0,05). Elde edilen veriler ışığında; bu çalışmada, her bir materyal için 14 ve 28 günlük grup değerlendirildiğinde hücre canlılık, proliferasyon, erken apoptoz, geç apoptoz ve total apoptoz oranlarındaki değişimlerde anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Gen ekspresyon düzeyleri değerlendirildiğinde; 14 gün ilaç uygulaması yapılan DAP grubunda, osteokalsin ve DSPP genlerinin ekspresyon düzeylerinde anlamlı yükseliş tespit edilmiştir. Bununla birlikte, 28 gün mTAP uygulaması yapılan grupta yine DSPP geni ekspresyon düzeyinde anlamlı yükseliş tespit edilmiştir. Ayrıca Enterococcus Faecalis dışındaki bakterlere karşı olan antimikrobiyal etkinlikte medikamanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilememiştir. Sonuç olarak, çalışmada kullandığımız medikamanların hiçbiri SCAP üzerine olumsuz etki göstermemekle birlikte, 0,01 g/ml konsantrasyonda kullanıldığında osteojenik ve odontojenik farklılaşmaya olumlu katkı sağlamışlardır. Rejeneratif tedavilerde, bahsi geçen antibiyotiklerin belirtilen doz ve uygulama sürelerine dikkat edilerek kullanımı uygun bulunmuştur. Çalışmamızda ulaştığımız veriler, günümüzde rejeneratif endodontik uygulamalarda kullanılan çeşitli antibiyotik kombinasyonlarının sitotoksisite ve antimikrobiyal etkilerinin incelenmesine önemli katkılar sağlamakla birlikte, çalışmamızdan önce hiçbir çalışmada gen ekpresyon analizlerinin yapılmadığı gerçeği göz önünde bulundurularak, bu alanda ex-vivo ve in-vivo koşullarda yapılacak iyi planlanmış, kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Antibiyotikli pat, antimikrobiyal etki, apikal papilla mezenkimal kök hücresi, gen ekspresyonu, rejeneratif endodontik tedavi