Alüminyum mamül üretim prosesi atıksuyunda iyon değiştirme prosesi ile ağır metal giderimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLI BAŞAK
Danışman: Nuray Ateş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İyon değiştirme prosesi kullanılarak ağır metallerin giderilmesi üzerine çok sayıda incelemeler yapılmıştır. İyon değiştirici reçineler metal iyonlarının gideriminde sorplayıcı materyal olarak oldukça etkilidir. Bu çalışmada, alüminyum mamül üretim sektörü atıksularından ağır metallerin iyon değiştirici reçine ile giderilmesi amaçlanmıştır. Alüminyum mamül üretim prosesinden alınan ham atıksu içinde bulunan alüminyum, nikel ve krom metallerin iyon değiştirici reçineler (Lewatit TP 207 ve Amberlite IR 120) ve doğal zeolit ile giderim performansları değerlendirilmiştir. Bu çalışmada, giderim performansının yanında, reçinelerin iyon seçiciliği, başlangıç alüminyum konsantrasyonunun ve sıcaklığın etkileri de incelenmiştir. Deneysel çalışmalarda, pH'sı 2-3,6 arasında değişen su numunesi ve reçineler 120 rpm'de karıştırılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonuçları, reçinelerin ağır metal giderimleri ve ağır metallere eğilimleri, ağır metal konsantrasyonunun ve sıcaklık değişiminin ağır metal giderimine etkileri açısından değerlendirilmiştir. Sonuçlara göre, reçinelerde ve doğal zeolitte yüksek ağır metal giderim verimleri sağlanmıştır. Amberlite IR120 reçinesi ile %81-100, Lewatit TP207 reçinesi ile %71-100, doğal zeolit ile %79-100 arasında alüminyum giderim verimleri elde edilmiştir. Diğer taraftan, nikel giderim verimleri ise, Amberlite IR120, Lewatit TP207 ve doğal zeolit için sırasıyla %85-100, %95-100 ve %2-10 arasında elde edilirken, krom giderim verimleri ise Amberlite IR120 reçinesi ile %61-77, Lewatit TP207 reçinesi ile %58-100, doğal zeolitle ise %13-35 arasında gözlenmiştir. Başlangıç alüminyum konsantrasyonlarının farklılığı giderim verimleri üzerinde etkili olmuştur. Düşük alüminyum konsantrasyonlarında reçineler seçici davranmış ve iyonların atom yarıçaplarını göz önüne alarak giderim sağlamıştır. Doğal zeolit yüksek alüminyum konsantrasyonlarında doygunluk kapasitesine ulaştığı için nikel ve krom iyonlarını gideremezken, sentetik reçineler her bir metal iyonunu yüksek kapasiteyle gidermiştir. İncelenen bir diğer parametre olan sıcaklık (20oC, 30oC, 40 oC, 50 oC) reçinelerin giderim verimlerine etki etmemiştir.